Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/13415 K.2009/14108

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 15.02.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydında ipoteğin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; mahkemenin görevsizliği nedeni ile dava dilekçesinin reddine dair verilen 18.08.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 50 ada 22 sayılı parselin tapu kaydındaki mevcut ipotek şerhinin kaldırılması istemine ilişkindir.

Davalı ... ... mirasçıları, sulh hukuk mahkemesinin görevli olmadığını, ipotek bedelinin güncelleştirilerek depo ettirilmesi karşılığı ipoteğin kaldırılabileceğini belirtmiştir.

Mahkemece, güncelleştirmeye tabi tutulan ipotek değeri sulh hukuk mahkemesinin görev sınırını aştığından söz edilerek görevsizlik kararı verilmiştir.

Hükmü, davacı ... ...mirasçıları temyiz etmiştir.

İpotek, kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) bulunması ve rehin sözleşmesinin Türk Medeni Kanununun 856. maddesi gereğince tapu siciline tescil edilmesi gerekir.

Alacak sona erdiği halde alacaklı terkin taahhüdüne rağmen iradesiyle terkin talebinde bulunmazsa taşınmaz maliki ipoteğin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile isteyebilir.

Burada belirtilmesi gereken önemli sorun, ipoteğin çerçevesini ipotek akit tablosunun tayin edeceğidir.

Buna göre, mahkemece yapılması gereken iş; terkini dava konusu yapılan ipotek, kesin borç (karz) ipoteğine ilişkin bulunduğundan, taraflardan alacaklının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıp yapmadığını sorup saptamak, icra takibi varsa bu dosyayı getirtmek, resmi akit tablosundaki sözleşme hükümlerini gözetmek suretiyle alacaklının anapara dışında isteyebileceği gecikme faizi ile icra takibi yapılmışsa takip giderlerini gerek görülürse bilirkişiye hesaplatmak, bunların toplamını alacaklıya ödenmek üzere davacıya depo ettirmek, eksiksiz depo edilirse ipotek şerhini terkin etmek,

kısmen ödeme yapılırsa davanın reddine karar verilmekle beraber ödenen bölümü kütüğün düşünceler sütununda gösterilmesine karar vermek olmalıdır.

Mahkemece bu saptamalar bir yana bırakılarak, anaparanın güncelleştirilmesi suretiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmadığından, hüküm bozulmalıdır.