Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/1965 K.2009/2916

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 15.01.2007 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.03.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Belediye vekili ve davalı idare vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava, ihaleden satın almaya dayalı tapu iptali tescil ve satışa konu 640 ada 1parsel kayıtlarındaki haciz şerhlerinin kaldırılması istemiyle açılmıştır.

Mahkemece dava kabul edilmiş, hükmü davalı ... ile Kutludüğün Belediye Başkanlığı temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre davalı belediye vekilinin tüm temyiz itirazları ile davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddi gerekmiştir.

2-Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden taşınmazın ihale suretiyle satışının 20.8.2002 tarihinde yapıldığı, davacının taksitlendirilen satış bedelinin son bölümünü 18.10.2002 tarihinde davalı Belediye veznesine yatırdığı anlaşılmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumunun haczi kayıtlara ilk olarak 5.9.2002 tarihinde işlenmiştir. Dava bu tarihlerden sonra 15.1.2007 tarihinde açılmıştır.

24.6.1953 tarih ve 14/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında vurgulandığı üzere, cebri ihale özel hukukun bir hukuki işlemi değil tam aksine bir kamu tasarrufudur. İhtiyari aleni artırmalarda ise cebrilik unsuru yoktur. İhtiyari aleni ihalelerde dileyen kimse ihaleye katılmak suretiyle malın alımına talip olabilir. Mal sahibine tanınan ihtiyarilik vasfı da bu tür ihalelerin en önemli unsurudur.

Türk Medeni Kanununun 705.maddesi hükmü gereğince taşınmaz mülkiyeti ancak tescille kazanılır. Yasanın 705.maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğince de miras, mahkeme kararı, cebri icra, işgal, kamulaştırma halleri ile kanunda öngörülen diğer hallerde ise mülkiyet tescilden önce kazanılır. O yüzden davacıya satış cebri icra ile değil ihtiyari aleni artırma ile yapıldığından mülkiyetin mahkeme hükmü ile davacıya geçmesine kadar dava konusu taşınmazların kayden maliki davalı Belediye Başkanlığıdır.

Burada üzerinde durulması gereken diğer bir husus da kayıtlara işlenen haciz şerhinin ne anlama geldiğidir. Gerçekten haciz, kesinleşmiş icra takibinin konusu olan bir alacağın ödenmesini teminen borçluya ait ve haczi kabil bulunan mallara bir bakıma takibi yapan İcra Müdürlüğünün (olayda davalı kamu alacaklılarının) el koyması işlemidir.

İcra İflas Kanununun 91.maddesi hükmünce gayrimenkulün haczi ile takip konusu borç ve eşya arasında ilişki kurulur ve tasarruf yetkisi Türk Medeni Kanununun 1010.maddesi anlamında kısıtlanmış olur.

Bu tür kişisel hak tapu kütüğüne şerh verilmekle hak sahibine eşya üzerinde dolaylı da olsa hakimiyet hakkı kurmasını sağlamaz ise de tasarruf yetkisinin dar anlamda kısıtlanması sonucu meydana geldiğinden taşınmaz üzerinde sonradan bu hakla bağdaşmayan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülür hale gelir.

Bütün bu açıklamalardan sonra somut olaya gelince; dava konusu taşınmazın davacıya satışı aleni ihtiyari ihale ile yapıldığından, mülkiyet cebri icrada olduğu gibi ihalenin kesinleşmesi anında davacıya tescilsiz geçmeyeceğinden ayrıca davalı kamu alacaklısının haczi de mülkiyetin davalı belediyeye ait olduğu dönemde işlendiğinden mahkemece istemin haciz şerhleri ile yükümlü olarak kabulü yerine haciz şerhlerinin kaldırılması suretiyle hüküm altına alınması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.