Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/677 K.2009/1752

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 11.05.2007 gününde verilen dilekçe ile bayilik sözleşmesinden kaynaklanan muarazanın giderilmesi, elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20.06.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ...Ş. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan elatmanın önlenmesi, kal ve muarazanın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, davacı şirketin 243 ve 246 parsel sayılı taşınmazlarda intifa hakkı sahibi olduğunu ve bu yerde davalı ... Petrol Oto San. Tic. Ltd. Şti.ye verdiği bayilik yoluyla iNtifa hakkını kullandığını, bu arada müvekkilinin ... A.Ş. ile yaptığı sözleşme nedeniyle bayisine otogaz satış sözleşmesi süresi sonuna kadar otogaz satışına izin verdiğini, ancak sözleşme süresinin dolduğunu, buna rağmen ... A.Ş.nin ve diğer davalının otogaz tesislerini kaldırmadığını ve tabelaları da bulundurmaya devam ettiğini ileri sürerek elatmanın önlenmesine, otogaz tesisinin kal’ine ve taraflar arasında muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının sözleşme uyarınca gaz satışları sebebiyle kar payı aldığını, bayileri ... Petrol Oto San. Tic. Ltd. Şti.nin 06.06.2007 tarihinde sona erecek olan otogaz satış sözleşmesinin süresini uzattıklarına dair kendilerine ihtar çektiğini, ayrıca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna göre, davacının bir yerde sadece kendi ürünlerinin satılmasına yönelik olarak

yapacağı bir sözleşmenin hükümsüz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, otogaz bayilik sözleşmesinin süresinin 06.06.2007 tarihinde dolduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ...Ş. temyiz etmiştir.

Davacı yan, intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazda bu hakka dayanarak elatmanın önlenmesi isteğinde bulunduğunu ileri sürmekte ise de dayanılan vakıalar doğrultusunda uyuşmazlığın temelini intifa hakkını davacı adına kullanan bayi ve bu bayi ile diğer davalı ...Ş’nin yaptığı otogaz satış sözleşmesi ve bu sözleşmeye onay veren çerçeve sözleşmede tanınan sürenin sona erdiği iddiası oluşturmaktadır.

Dosya içeriğine göre, davacı ...nin 243 ve 246 parsel sayılı taşınmazlarda intifa hakkı sahibi olduğu ve bu yerde davalı ... Petrol Oto San. Tic. Ltd. Şti.ye bayilik verdiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket, ... Petrol Oto San. Tic. Ltd. Şti.nin de içinde bulunduğu çok sayıda bayisine bu tip tesislerde belli bir süre için otogaz satışı izni vermiştir. Bu arada davacı, davalılardan ...

A.Ş. ile otogaz tesisi kurulması ve satış yapılmasına onay verme anlamında bir çerçeve sözleşme imzalamıştır. Bu çerçeve sözleşme 02.01.2001 tarihli olup buna göre, bu sözleşmenin ekindeki bayi listesinde bulunan tesislerde net kardan %15 pay almak şartıyla otogaz satışına izin verilmiştir. Ekli listede yer alan tesislerden birinin de davalılardan 77. sırada yer alan ... Petrol Oto San. Tic. Ltd. Şti.ye ait olduğu anlaşılmaktadır. Listede ... Petrol Oto San. Tic. Ltd.

Şti. ile ... A.Ş arasındaki otogaz satış sözleşmesinin başlangıç tarihi 06.06.2000 süresi de 5 yıl olarak gösterilmiştir. Ancak, dosya içerisindeki 06.06.2000 tarihli taraflar arasında düzenlenen otogaz satış sözleşmesinin süresi 7 yıldır.

Açıklanan bu somut olgulardan sonra, davacının çerçeve sözleşmedeki onay süresinin dolduğu iddiasıyla elatmanın önlenmesi ve kal isteminin yerinde olup olmadığı irdelenmelidir. Gerçekten de, çerçeve sözleşmenin ekindeki listede otogaz satış sözleşme süresi 5 yıl olarak gösterilmiş ise de, yine aynı sözleşmenin açıklanan 3-a maddesi metninde açıkça otogaz bayilik sözleşmesindeki sürenin sonuna kadar davalılara onay verildiği sözleşmede belirlenmiştir.

Bu süre 06.06.2000 tarihli sözleşmenin 25. maddesinde 7 yıldır. O halde, davacı şirketin davalılara 06.06.2007 tarihine kadar onay verdiği açıktır. Beyoğlu 41. Noterliğinden gönderilen 22.03.2007 tarihli ihtarname ile de davaya konu istasyondaki otogaz faaliyetlerinin durdurulması ve tesislerin kaldırılmasını ihtar ederek 06.06.2007 tarihinden sonraki dönem için sözleşme ilişkisini yenilemeyeceği iradesini göstermiştir. Bu durumda davalıların ./..

06.06.2007 tarihinden sonra da taşınmazı kullanmaya devam etmeleri halinde bayilik ilişkisinin sona ermesi nedeniyle taşınmazı kullanmalarının hukuki dayanağı ortadan kalkacağından aleyhlerine açılan elatmanın önlenmesi ve kal davasının dinlenme olanağı bulunacaktır. Eldeki dava ise, bayilik ilişkisi devam ederken 11.05.2007 tarihinde açıldığından davanın reddi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.