Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/8862 K.2009/10968

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 07.05.2007 gününde verilen dilekçe ile bayilik sözleşmesinden kaynaklanan muarazanın önlenmesi, intifa hakkına elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25.10.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ...Ş vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan elatmanın önlenmesi, kal ve muarazanın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, davacı şirketin 1063 parsel sayılı taşınmazda intifa hakkı sahibi olduğunu ve bu yerde davalı ... Petrol Ürünleri Turizm Tic. San. A.Ş.ye verdiği bayilik yoluyla intifa hakkını kullandığını, bu arada müvekkilinin ... A.Ş. ile yaptığı sözleşme nedeniyle bayisine otogaz satış sözleşmesi süresi sonuna kadar otogaz satışına izin verdiğini, ancak sözleşme süresinin dolduğunu, buna rağmen ... A.Ş.nin ve diğer davalının otogaz tesislerini kaldırmadığını ve tabelaları da bulundurmaya devam ettiğini ileri sürerek elatmanın önlenmesine, otogaz tesisinin kal’ine ve taraflar arasında muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının sözleşme uyarınca gaz satışları sebebiyle kar payı aldığını, bayileri ... Petrol Ürünleri Turizm Tic. San. A.Ş.nin 22.09.2007 tarihinde sona erecek olan otogaz satış sözleşmesinin süresini uzattıklarına dair kendilerine ihtar çektiğini, ayrıca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna göre, davacının bir yerde sadece kendi ürünlerinin satılmasına yönelik olarak yapacağı bir sözleşmenin hükümsüz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ...Ş. temyiz etmiştir.

Davacı yan, intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazda bu hakka dayanarak elatmanın önlenmesi isteğinde bulunduğunu ileri sürmekte ise de dayanılan vakıalar doğrultusunda uyuşmazlığın temelini intifa hakkını davacı adına kullanan bayi ve bu bayi ile diğer davalı ...Ş’nin yaptığı otogaz satış sözleşmesi ve bu sözleşmeye onay veren çerçeve sözleşmede tanınan sürenin sona erdiği iddiası oluşturmaktadır.

Dosya içeriğine göre, davacı ...nin 1063 parsel sayılı taşınmazda intifa hakkı sahibi olduğu ve bu yerde davalı ... Petrol Ürünleri Turizm Tic. San. A.Ş.ye bayilik verdiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket, ... Petrol Ürünleri Turizm Tic. San. A.Ş.nin de içinde bulunduğu çok sayıda bayisine bu tip tesislerde belli bir süre için otogaz satışı izni vermiştir. Bu arada davacı, davalılardan ...

A.Ş. ile otogaz tesisi kurulması ve satış yapılmasına onay verme anlamında bir çerçeve sözleşme imzalamıştır. Bu çerçeve sözleşme 02.01.2001 tarihli olup buna göre, bu sözleşmenin ekindeki bayi listesinde bulunan tesislerde net kardan %15 pay almak şartıyla otogaz satışına izin verilmiştir. Ekli listede yer alan tesislerden birinin de davalılardan 106. sırada yer alan ... Petrol Ürünleri Turizm Tic. San. A.Ş.ye ait olduğu anlaşılmaktadır. Listede ...

Petrol Ürünleri Turizm Tic. San. A.Ş. ile ... A.Ş arasındaki otogaz satış sözleşmesinin başlangıç tarihi 22.09.2000 süresi de 5 yıl olarak gösterilmiştir. Ancak, dosya içerisindeki 22.09.2000 tarihli taraflar arasında düzenlenen otogaz satış sözleşmesinin süresi 7 yıldır.

Açıklanan bu somut olgulardan sonra, davacının çerçeve sözleşmedeki onay süresinin dolduğu iddiasıyla elatmanın önlenmesi ve kal isteminin yerinde olup olmadığı irdelenmelidir. Gerçekten de, çerçeve sözleşmenin ekindeki listede otogaz satış sözleşme süresi 5 yıl olarak gösterilmiş ise de, yine aynı sözleşmenin açıklanan 3-a maddesi metninde açıkça otogaz bayilik sözleşmesindeki sürenin sonuna kadar davalılara onay verildiği sözleşmede belirlenmiştir.

Bu süre 22.09.2000 tarihli sözleşmenin 25. maddesinde 7 yıldır. Davacı taraf olmadığı otogaz satış sözleşmesinde ki süreye müdahale edemeyeceğinden davacı şirketin davalılara 22.09.2007 tarihine kadar onay verdiği açıktır. ....

Noterliğinden gönderilen 22.03.2007 tarihli ihtarname ile de davaya konu istasyondaki otogaz faaliyetlerinin durdurulması ve tesislerin kaldırılmasını ihtar ederek 22.09.2007 tarihinden sonraki dönem için sözleşme ilişkisini yenilemeyeceği iradesini göstermiştir.

Bu durumda davalıların 22.09.2007 tarihinden sonra da taşınmazı kullanmaya devam etmeleri halinde bayilik ilişkisinin sona ermesi nedeniyle taşınmazı kullanmalarının hukuki dayanağı ortadan kalkacağından aleyhlerine açılan elatmanın önlenmesi ve kal davasının dinlenme olanağı bulunacaktır. Eldeki dava ise, bayilik ilişkisi devam ederken 07.05.2007 tarihinde açıldığından davanın reddi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.