Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/9981 K.2009/11896

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 20.06.2003 gününde verilen dilekçe ile temliken tescil, tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 30.03.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 724 ve 729. maddelerine dayalı temliken tescil, ikinci kademede ıslah yoluyla ileri sürülen istek yapı ve ağaç bedellerinin tahsili istemlerine ilişkindir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yapılması kararlaştırılan keşif için gerekli giderler davacı tarafından karşılanmadığından bahisle dava reddedilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun 684. ve 718. maddeleri hükümleri gereğince yapı ve ağaçlar (bitkiler) üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Ancak, yasa koyucu somut olaydaki taşınmazların durumunu genel hükümlere bırakmamış, bu konumdaki taşınmazların maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi Türk Medeni Kanununun 722, 723. ve 724. maddelerinde özel olarak düzenlemiştir. Uyuşmazlığın bu kapsamda değerlendirilmesi gerekecektir.

Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde yapı yapması halinde diğer koşullar da mevcutsa malzeme sahibi yapının bulunduğu alan ile yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet hakkı sahibinden isteyebilir. Türk Medeni Kanununun 724. ve 729. maddelerinde yapı

./..

2009/9981 - 11896 - 2 -

ve bitki sahibine tanınan bu hak, kişisel hak niteliğindedir. Davadaki tescil isteminin dayanağı Türk Medeni Kanununun 724 ve 729. maddeleridir. Islah yoluyla öne sürülen tazminat isteminin dayanağı ise nedensiz zenginleşmeye dair hükümlerdir. Mahkemece inceleme ve araştırmanın bu dairede yapılıp bir sonuca ulaşılması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta yapılan tespit sonucu alınan 23.08.2002 günlü bilirkişi raporunda 769 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ağaçların değeri saptanmıştır. Mahkemece bununla yetinilmemiş yerinde keşif yapılmış, 10.04.2007 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda da yapı ve ağaçların toplam değeri 25.400.00 TL. olarak saptanmıştır.

Davacı 10.04.2007 günlü bilirkişi raporuna değer yönünden itiraz etmiş, bu itiraz üzerine mahkemece keşif kararı alınmış, ne var ki keşif giderlerini karşılaması gereken davacı gerekli giderleri karşılamadığından keşif yapılamamıştır. Hal böyle olunca davacı itirazı sebebiyle yeniden keşif yapılmasını icap ettiren delillinden, bir başka anlatımla 10.04.2007 günlü bilirkişi raporuna itirazından vazgeçmiş sayılır.

Mahkemece bu durum gözetilmek suretiyle mevcut delillere göre çekişmenin esasının incelenmesi gerekirken dosya içerisinde başkaca delil yokmuş gibi işlem yapılarak davanın yazılı bazı gerekçelerle reddi doğru olmamıştır.

Karar açıklanan nedenle bozulmalıdır.