Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2010/12769 K.2010/13559

Davacı tarafından, davalı ... aleyhine 12.06.2009 tarihli dilekçeyle elatmanın önlenmesi ve kal, birleşen dava davacısı ... tarafından Hazine ve köy tüzel kişiliği aleyhine 03.07.2009 gününde verilen dilekçe ile tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen 20.04.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi birleşen dava davacısı ... ve davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı köy, davalının kadastro işlemleri sırasında köy boşluğu olarak kullanılan meydana haksız elattığını ileri sürerek elatmanın kal suretiyle giderilmesini istemiştir.

Davalı, çekişme konusu taşınmaz bölümünün köyle ilişiği olmadığını, davanın reddini savunmuştur.

Birleşen davada davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak Türk Medeni Kanununun 713. maddesi uyarınca dava konusu taşınmazın adına tescilini talep etmiştir.

Birleşen davanın davalıları davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, köy boşluğu olduğu saptanan taşınmaza davalının haksız elatmasının önlenmesine, Türk Medeni Kanununun 713. maddesine dayalı olarak birleşen davanın davacısına karşı açılan tescil isteminin reddine karar verilmiştir.

Hükmü, asıl davanın davalısı ... ve birleşen davanın davacısı ... temyiz etmiştir.

1-3402 sayılı Yasanın 16/B maddesi mera, yaylak, kışlak, otlak, harman ve panayır yerlerini orta malları niteliğinde kabul etmiş, tutanakların düzenlenip kesinleşmeleri halinde mülkiyet sicillerine değil de tapuda ayrı şekilde tutulacak özel sicile yazılacağını öngörmüştür. Kamunun kadimden beri yararlandığı yerlerden sayılan bu tür taşınmazlar 16. maddenin ana başlığında yazıldığı gibi "kamu malları"ndan sayılırlar. Kamu mallarının öncelikli olarak temsilcisi Hazine'dir.

Davaya konu taşınmaz bölümünün köy boşluğu (meydan) olduğu iddiası ile elatmanın önlenmesi istenildiğinden ve mahkemece taşınmaz köy boşluğu olarak nitelendirildiğinden bu tür bir yer için davacı gerçek kişinin değil, ancak Hazinenin dava açması mümkündür. Kısaca ifade etmek gerekirse Hazineye ait olan ve zilyetlikle kazanılma olanağı bulunan köy boşluğu ile ilgili taşınmaz için davacının aktif dava ehliyeti yoktur.

Somut uyuşmazlıkta, davalının elattığı bölümün köy boşluğu olduğu tespit edilmiş ve elatmasının önlenmesine karar verilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın, davacının dava ehliyeti bulunmadığından reddedilmesi gerektiği halde yazılı gerekçe ile kabul edilmesi doğru olmamış hükmün asıl davanın davalısı yararına bozulması gerekmiştir. 2-Birleşen davanın davacısı ...’in temyiz itirazlarına gelince; Yapılan yargılamaya toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre birleşen davanın davacısı ...’in bütün temyiz itirazlarının reddi ile aleyhindeki usul ve yasaya uygun hükmün onanması gerekmiştir.