Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2010/14004 K.2011/2086

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.03.2007 gününde verilen dilekçe ile taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen 28.05.2010 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı .... vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 15.02.2011 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı .... vekili Av....geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı vaat borçlusu Şengün Babür Ulus, taşınmazda elbirliği mülkiyeti söz konusu olduğunu, dolayısıyla sözleşmenin ifa olanağı bulunmadığını, sözleşme bedelinin de kendisine ödenmediğini, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ödenmediği saptanan sözleşme bedeli 1.000,00 TL’nin dava tarihindeki işlemiş faizi tutarı olan 5.684,00 TL’nin davalı ...’e ödenmek üzere depo ettirilmesi suretiyle 310 ada 3 sayılı parsele ilişkin dava kabul edilmiş, 44 ada 131 sayılı parsele ilişkin dava ise reddedilmiştir.

Hükmü, davalılardan ... temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Satış vaadine ilişkin sözleşme 22.11.1994 tarihlidir. Sözleşmede, satış vaadine konu taşınmaz 44 ada 131 sayılı parsel olarak belirlenmiştir. Taşınmazın imar uygulaması sonucu, 44 ada 131 sayılı parsel ile 310 ada 3 sayılı parsele gittiği görülmektedir. Kararlaştırılan bedel ise 1.000,00 TL’dir. Bedelin vaat borçlusu olan davalıya ödenmediği tartışma dışıdır. Dava ise, 21.03.2007 tarihinde açılmıştır.

Sözleşme bedelinin ödenmediği bu gibi durumlarda mahkemenin BK’nun 81.maddesi uyarınca, davacıya (vaat alacaklısına) ödenmeyen veya kalan satış bedelini davalıya ödenmek üzere depo ettirmesi ve birlikte ifa kuralını uygulayarak tescile karar vermesi gerekmektedir.

Ancak böyle durumlarda, sözleşme tarihi ile dava tarihi arasında uzunca bir süre geçmişse, sözleşmede belirlenen bedelin aynen depo ettirilmesi adil sonuçlar vermemekte, sözleşmenin yarar-zarar dengesi bir taraf aleyhine bozulmaktadır. Dairemizin ve Yargıtay’ın diğer dairelerinin uygulamasına göre, ödenmeyen veya kısmen ödenen satış bedelinden kalanının dava tarihi itibariyle güncelleştirilmesi gerekmektedir.

Güncelleştirmeden maksat, ödenmeyen satış bedelinin dava tarihinde ulaşacağı faiz tutarı, yabancı para birimlerine göre ulaşması gereken miktar, enflasyon olgusunun dava tarihine göre yarattığı değer, altın bazında ulaşacağı miktar gibi bazı birimleri bulmak ve bunların ortalamasına göre bir hesap yapmaktır.

Ancak, bu şekilde yapılacak bir güncelleştirmeyle ödenmeyen değerin gerçek miktarı ortaya çıkabileceğinden, sadece işlemiş faiz miktarı güncelleştirilmiş değer olarak nazara alınamaz.

Mahkemece yapılması gereken iş, yukarıdaki yönteme göre satış vaadine konu taşınmazın güncelleştirilmiş değerini bilirkişiye hesaplatmak, bu değerden isteğin kabul edildiği 310 ada 3 sayılı parsele isabet edecek miktarını saptamak, davalıya bu bedel depo ettirilerek talebi hüküm altına almak olmalıdır. Bilirkişinin yetersiz raporunun hükme dayanak yapılması suretiyle hüküm kurulması doğru olmadığından, karar açıklanan nedenle bozulmalıdır.