Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2011/3356 K.2011/6861

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05.08.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali tescil, karşı dava tevdi mahalli tayini, birleşen dava tapu iptali tescil, olmaz ise alacak istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davacı ...'in tapu iptali tescil davasının kabulüne, davacı ...'in alacak davasının kabulüne dair verilen 28.02.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... ve davalı-karşı davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı yüklenici ..., karşı davasında 30.03.2004 tarihli sözleşmede ödenmesi kararlaştırılan 20.000,-EURO’nun davacı tarafından alınmadığını ileri sürerek, alacaklı temerrüdü sebebiyle tevdi mahalli tayini talep etmiştir.

Birleştirilen davada davacı ..., yüklenici ve arsa sahibi ile asıl davanın davacısı ...’ı davalı göstererek yüklenicinin yaptığı temlik işlemi nedeniyle 07.03.2000 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılması kararlaştırılan binadaki 7 numaralı bağımsız bölümün adına tesciline, olmadığı takdirde yapılan zorunlu ve faydalı masraflar da dikkate alınarak taşınmazın rayiç değerinin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, asıl dava kabul edilmiş, 7 numaralı bağımsız bölümün davacı ... adına tesciline, birleşen davada ise davacı ...’ın alacağa ilişkin isteminin kabulüne, 52.500,00 TL ile 10.806,00 TL zorunlu ve faydalı masrafların asıl davanın davacısı ...’dan tahsiline, 20.145,94 TL kalan rayiç bedelin davalılardan yüklenici ...’den tahsiline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı yüklenici ... ve birleşen davanın davacısı ... temyiz etmiştir.

Asıl davada, 01.07.2002 tarihli temlik sözleşmesine dayanılarak mülkiyet talep edilmiştir. Birleşen davanın davacısı ...’ın aynı bağımsız bölüm için dayandığı temlik sözleşmesi Mayıs 2004 tarihini taşımaktadır. Aynı bağımsız bölüm için birden fazla temlik sözleşmesi yapılırsa, Dairemizin uygulamasına göre kadim olan sözleşme tarihine değer verilmesi gerekeceğinden, asıl davanın yazılı olduğu şekilde kabulünde bir yanılgı yoktur.

Karşı dava ise, tevdi mahalli tayinine ilişkindir.

Gerçekten, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde sözleşmenin konusu bir miktar paraya taalluk ediyor ve alacaklısı bu paranın ödenmesi teklifine rağmen haklı bir neden olmaksızın bu teklif reddedilmiş ise, kanun alacaklıya bazı haklar tanımaktadır. BK.m.91/1 hükmüne göre “alacaklı mütemerrit olduğu takdirde, borçlu hasar ve masrafları alacaklıya ait olmak üzere vereceği şeyi tevdi ederek borcundan beraat edebilir.” Buradaki tevdiin hukuki niteliği, alacaklı lehine yapılmış bir (vedia) oluşudur (BK.m.463). Tevdii yerini ise ifa yerindeki hakim tayin eder (BK.m.91/2). Hakimin tevdiye karar vermesi ve yerini belirtmesi için alacaklının temerrüdünü gösterir belgelerin mahkemeye verilmesi, başka bir deyişle alacaklı temerrüdünü borçlunun kanıtlaması gerekir.

Karşı davada, mahkeme önüne dava yoluyla getirtilen uyuşmazlık, yukarıdaki kurallar çerçevesinde incelenmemiş, karşı dava hakkında olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmamıştır.

Davalılardan yüklenici ...’in temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerindedir.

Diğer taraftan, mahkemece 52.500,00 TL’nin birleşen davanın davacısı ...’e ödenmesi koşuluyla tescile karar verilmiştir. Koşula bağlanarak böyle bir hüküm kurulması ilerde tarafları yeni çekişmeler içine düşüreceğinden kurulan hüküm HUMK’nun 389.maddesine uygun düşmemiştir.

Bu hususta mahkemece yapılması gereken iş, birlikte ifa kuralı çerçevesinde 52. 500,00 TL’yı birleşen davanın davacısı ...’e ödenmek üzere davacıya depo ettirmek ve depo edilirse koşulsuz tescil hükmü kurmak olmalıdır.

Karar, açıklanan nedenle de bozulmalıdır.