Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2011/926 K.2011/5218

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 12.11.2008 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20.07.2010 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 19.04.2011 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Av.... geldi. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen tarafın sözlü açıklaması dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava; ... köyü, 61 parsel numaralı taşınmaz yararına 59 ve 60 parsel üzerinden geçit hakkı kurulmasına ilişkindir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; 61 Sayılı parsel yararına, 22.05.2010 tarihli fen bilirkişi rapor ve krokisinde 59/A ve 60/A şeklinde gösterilen 59 ve 60 sayılı parseller üzerinden, 3 metre genişliğinde geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Somut olayda; yararına geçit hakkı tesisi istenen 61 sayılı parselin genel yol ile bağlantısı olmayıp, mutlak geçit ihtiyacı içindedir.

Davacı taşınmazı yararına, 59 ve 60 parsel numaralı taşınmazlar üzerinden kurulan geçitin 22.05.2010 tarihli bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere zemindeki 53 sayılı parselde son bulduğu görülmektedir. Bu durumda, 61 parsel numaralı taşınmazın kesintisiz olarak genel yola ulaştığının kabulü mümkün değildir. Mahkemece, 53 sayılı parselde davacının paydaş olduğu ve bu parsel içindeki istediği yerden genel yola ulaşabilmek için geçit güzergahı belirleyebileceği gerekçesi ile bu parsel yönünden geçit tesisi talebinin reddine karar verilmiştir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulur. 53 parselin maliki değiştiğinde her zaman 61 parsel numaralı taşınmaz malikinin geçişlerini engellemeleri olanaklıdır.

Bu durumda mahkemece, davacı ...’ın paydaşı bulunduğu 53 parsel hakkında da ayrı bir dava açılıp, eldeki dava ile birleştirilerek, genel yol ile bağlantı kurulacak şekilde bir hüküm kurulması gerekirken kesintisizlik ilkesi ihlal edilerek hüküm tesisi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.