Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/74 K.2012/773

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.11.2005 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27.01.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı genel yola çıkışı bulunmayan 500 parsel sayılı taşınmazı lehine, davalılara ait 496,501,502 ve 503 parsel sayılı taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını istemiştir. Davalılar, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece 501 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı tesisine karar verilmiş, hükmü davalı ... vekili temyiz etmiştir. 1- Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2- Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747 maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kriterler esas alınarak belirlenmelidir. Saptanacak bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir.

Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin saptanmasından sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir.

Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Eldeki davada; dava, 25.11.2005 tarihinde açılmış, hüküm 27.11.2007 tarihinde verilmiştir. Mahkemece Ziraat Yüksek mühendisi ...'nin 05.02.2009 havale tarihli raporunda dava tarihine göre hesaplanan geçit hakkı bedelinin ödenmesine hükmedilmiştir. Dava ile hüküm tarihi arasında 4 yıl gibi bir süre geçmiştir. Bu süre zarfında taşınmaz değerlerinde önemli miktarlarda değişiklik olduğu bilinen ekonomik bir gerçektir.

Geçit bedelleri yükümlü taşınmaz maliki eline geçtiğinde, taşınmazın geçit nedeni ile uğradığı ekonomik kaybını karşılar olmalıdır. Somut olayda; açıklanan olgunun yükümlü taşınmaz aleyhine bozulduğu açıktır. Mahkemece yapılması gereken, taşınmaz başında yeniden keşif yapılarak uzman bilirkişilere karar tarihine yakın bir geçit bedeli hesaplattırmak ve belirlenen bu değerin mahkeme veznesine depo ettirilmesinden sonra geçit kurulmasına hükmetmek olmalıdır.

Karar yukarıda açıklanan nedenle bozulmalıdır.