Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2012/795 K.2012/2418

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 04.12.2007 gününde verilen dilekçe ile menfi tespit istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 02.06.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili; halen yapımı devam eden inşaatın kuyu temelinin yapımı konusunda, müvekkili ... ile davalı ... arasında anlaşma yapıldığını ve bu anlaşma nedeniyle 20.10.2007 keşide tarihli 1500 TL'lik, 20.11.2007 keşide tarihli 2500 TL bedelli çeklerin verildiğini, davalı ...'ın çekleri almasına karşın anlaşma konusu işi yerine getirmediğini ve ısrarlara rağmen bedelsiz kalan çeklerin iade edilmediği gibi 1500 TL bedelli çekin ciro yoluyla lehtar olan davalı ... ... tarafından takibe konulduğunu belirterek; anılan takip nedeniyle müvekkillerinin borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...; iyiniyetli ciranta olduğunu ve diğer cirantalar arasındaki şahsi def'ilerin kendisine karşı ileri sürülemeyeceğinden bahisle davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalılardan ... temyiz etmiştir.

Dava konusu 20.10.2007 keşide tarihli 1.500 TL tutarındaki çekin keşidecisinin ... Turizm ve Oto Bakım Servis Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, çekin şirket müdürü ... adına keşide edildiği, sırasıyla ...'na ve son olarak ...'e ciro edildiği, çekin karşılığının

bulunmaması üzerine, davalı alacaklı Veli tarafından adı geçen keşideci ve cirantalar aleyhine ... 3. İcra müdürlüğünün 2007/22251 esas sayılı takip dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe geçildiği ve takibin kesinleştiği işbu davanında İİK'nun 72.madde hükümlerine göre keşideci şirket ile ciranta ... tarafından menfi tespit davası olarak açıldığı anlaşılmıştır.

Davacılar vekili, gerek dava dilekçesinde ve gerekse yargılama aşamasında, takip konusu çekin hatır çeki olarak tanzim edildiğini, taraflar arasında gerçekte alacak borç ilişkisinin bulunmadığını ileri sürerek bedelsizlik iddiasında bulunmuştur.

Bedelsizlik iddiası, şahsi def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülemez. Doğrudan doğruya ilişkili olanlar arasında ileri sürülebilir. TTK'nun 599.maddesi gereğince, iyiniyetli üçüncü şahıslara karşı bu def'i ileri sürülemez. Üçüncü kişiye karşı, ileri sürülebilmesi yanlızca bu kişilerin kötü niyetli oluşlarına bağlıdır.

İşbu davada, takip konusu çekin " hatır senedi" olarak keşide edildiği ileri sürülmüş ise de; TTK'nun 592.madde hükmüne göre, bu iddianın tanıkla değil 6100 sayılı HMK'nun 201.maddesi uyarınca yazılı delile ispatı gerekir.

Somut olayda davacılar ile davalı ... arasında sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır. ... çekin son hamili olup uyuşmazlık bu kişinin çek hamili olarak iyiniyetli olup olmamasında toplanmaktadır.

Mahkemece ...'in iyiniyetli hamil olduğuna dair delil ibraz edilmediğinden bahisle dava kabuledilmiş ise de; yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda çek bir ödeme aracı olup, peşin ödeme yerine geçer. Ciro yoluyla çekin hamili olan kişilere karşı bedelsizlik iddiasının ileri sürülebilmesi için davacıların TTK'nun 599.maddesi uyarınca hamilin çeki iktisabında kötüniyetli olduğunun kanıtlaması gerekir. Toplanan deliller ve tanık anlatımları ile davacıların bu iddiası kanıtlanamamıştır. Bu nedenlerle iyiniyetli hamil olan davalı ... aleyhine açılan davanın reddi gerekirken yazılı şekilde davalılardan Veli hakkında ki davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.