Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/10928 K.2013/14460

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 12.08.2011 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.03.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ... ve ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacılar, 63,64 ve 67 parsel sayılı taşınmazları lehine, davalılara ait 69,62 ve 68 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Davalılar ..., ... ve ... davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacılara ait 63, 64 ve 67 nolu parsel sayılı taşınmazlar lehine, 62, 64 ve 68 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine kadastro bilirkişisinin 30/11/2012 havale tarihli raporuna ek krokide alternatif B olarak belirtilen 3 metre genişliğinde, 50,10 metre uzunluğunda geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar ... ve ... temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır, Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemeyen dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Somut olaya gelince; aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunlu olmasına rağmen, aleyhine geçit kurulan 64 parsel sayılı taşınmazda paydaş olan ... mirasçıları ile lehine geçit hakkı kurulan 63 parsel maliki ... mirasçılarının tümü davada yeralmamıştır.

Mahkemece, davacı tarafa süre verilerek 63 parsel sayılı taşınmazda tam pay sahibi Ahmet Karakaya ve 64 parsel sayılı taşınmazda 1/2 pay sahibi ... ... tüm mirasçılarının tespiti ile davaya katılmaları sağlanmalı, taraf teşkili tamamlandıktan sonra hüküm kurulmalıdır. Eksik taraf teşkili ile hüküm tesisi doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.