Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/12896 K.2013/13928

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 01/04/2005 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20/12/2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davalılar vekili, 247 parsel sayılı taşınmaz üzerinde müvekkillerinin evleri olduğunu, taşınmazın taksim veya satışına karar verildiğinde bu hususun gözetilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava konusu 13 adet taşınmazın ortaklığının satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dava konusu ... İli ... İlçesi ... Köyü 667, 677, 6, 12, 335, 336, 337, 78, 79, 80, 187, 246 parsel sayılı taşınmazlar yönünden 492 Sayılı Harçlar Kanunu ve eki Tarifenin karar ve ilam harcına ilişkin hükmü uyarınca karar tarihi itibariyle gayrimenkulün satış bedeli üzerinden alınacak harcın binde 9,9 olması gerekirken hüküm sonucunda binde 9 olarak gösterilmesi doğru görülmemiş ise de bu husus kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına, diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava konusu ... İli ... ilçesi ... Köyü 247 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise;

2- Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Somut olaya gelince, 247 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapılarla ilgili olarak davacı ve davalılar ittifak halinde olduklarından mahkemece muhdesatların değeri yüzdelik oran kurulmak suretiyle belirlenmiş ise de yapılan hesap doğru değildir. Öncelikle hükme esas alınan ikinci keşfe istinaden düzenlenen 15.06.2010 tarihli inşaat bilirkişi raporunda yapıların bedelleri dava tarihi (01.04.2005) itibariyle zemin değeri ise keşif tarihi (07.05.2010) itibariyle belirlenmiş, yüzdelik oran dava tarihindeki yapı bedelleri ile keşif tarihindeki zemin bedeli esas alınarak hatalı bir şekilde hesaplanmıştır.

Ayrıca, ilk ve ikinci keşfe istinaden düzenlenen 10.10.2006 tarihli ve 15.06.2010 tarihli inşaat bilirkişi raporları arasında 247 parsel sayılı taşınmazın üzerindeki muhdesatların yüzölçümleri ile dava tarihi itibari ile hesaplanan değerleri yönünden büyük farklılıklar bulunmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece her iki inşaat bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilerek 247 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki muhdesatların ve arzın değerlerinin dava tarihi itibari ile ayrı ayrı tespit edilmesi ve belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunup bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik oran kurulmak suretiyle belirlenerek karar verilmesi gerekirken, bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden ve hatalı hesaplama ile bulunan oran esas alınarak hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.