Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/16351 K.2014/4773

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 05.05.2011 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 16.07.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar M.. B.. A.. B.. tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacı,.. parsel sayılı taşınmazı yararına davalılara ait .. parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup davalı A.. A...emyizi üzerine Dairemizin 15.05.2012 günlü ve 2012/5909-6924 sayılı ilamı ile yüzölçümü daha büyük olan ..parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulmasının fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesine daha uygun düşeceğine işaretle bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilerek bozma öncesinde ibraz olunan bilirkişi raporunda C harfi ile gösterilen geçit güzergahına sonradan samanlık yapıldığının anlaşılması ve bu güzergaha alternatif olarak belirlenen 24/06/2013 tarihli bilirkişi raporunda G1 harfi ile gösterilen güzergahtan geçit hakkı tesis edilmesinin fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesine uygun düşeceği kanaatine varılarak ... parsel sayılı taşınmaz lehine .. parsel sayılı taşınmazdan G1 harfi ile gösterilen 91,15 m2 yüzölçümündeki kısmından geçit hakkı tesisine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı M.. B.. ve A.. B.. temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun 747/2. maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Somut olayda; mahkemece yapılan keşif sonucunda teknik bilirkişiler tarafından düzenlenen 21.10.2011 tarihli gerekçeli raporda davacıya ait 593 parsel sayılı taşınmaz yararına geçit kurulabilecek üç ayrı güzergâh belirlenmiş, mahkemece de bu güzergâhlardan en ucuz ve kısa olan bilirkişi rapor ve krokisinde A ile işaretli davalılara ait ... parsel sayılı taşınmazdan geçit kurulduğu görülmüştür.

Ancak, yukarıda açıklandığı üzere geçit hakkı kurulurken davacının sübjektif arzuları değil, fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi göz önüne alınmalıdır. Davalılara ait 559 parsel sayılı taşınmaz 1356 metrekare yüzölçümünde olup bitişiğinde bulunan ve bilirkişi raporunda ikinci alternatif olarak belirlenen ve krokide C harfi ile gösterilen 560 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümü ise ..m2'dir.

Davacıya ait 593 parsel sayılı taşınmaz yararına 560 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulması fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesine daha uygun düşecektir.

Mahkemece, bozma ilamından sonra yapılan yargılama sırasında yerinde uygulamalı keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda ... parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulması için belirlenen güzergah üzerine samanlık yapıldığı, bu nedenle samanlığın etrafından dolanacak şekilde alternatif geçit güzergahı tespit edilerek bu güzergah üzerinden geçit hakkı tesis edildiği anlaşılmakta ise de yapılan yapının kaldırılmasının fahiş zarar doğurmayacak basit yapı niteliğinde olduğundan bozma ilamımızda belirtildiği şekilde geçit hakkı tesisi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.