Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/16616 K.2014/2094

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 06.07.2012 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 18.04.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar E.. S.. ve H.. S.. tarafından istenilmekle dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir. Bir kısım davalılar davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, davanın kabulüyle dava konusu taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir. Hükmü, davalılardan E.. S.. ve H.. S.. temyiz etmişlerdir. 1- Mahkeme kararı hükmü temyiz eden davalı H.. S..'a usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, 8 günlük yasal süre geçirildikten sonra temyiz isteminde bulunulmuştur. HUMK'nun 432/4. maddesi ve 01.06.1990 tarihli ve 3/4 Yargıtay içtihadi birleştirme kararı gereğince süresi geçirilen temyiz isteminin reddi gerekmiştir. 2- E.. S..'ın temyiz itirazlarına gelince;

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%.....) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.

Somut olaya gelince; dava konusu . ada. parsel sayılı taşınmaz ile .. ada .. parsel sayılı taşınmazda mevcut binalar yönünden Mahkemece ne surette belirlendiği anlaşılamayan aidiyet tespitleri sonucu taşınmazların tüm değerinin arza ve muhdesata isabet eden yüzdelik (%.....) oranları kurularak, satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılmasına karar verilmiş ise de yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca usulüne uygun olarak muhdesatların aidiyetinin araştırıldığı söylenemez.

Ayrıca paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalar olup, sonuçta kazanan ve kaybeden taraftan söz edilemeyeceğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin taraflara payları oranında yükletilmesi gerekir. 492 Sayılı Harçlar Kanunu ve eki Tarifenin karar ve ilam harcına ilişkin hükmü uyarınca karar tarihi itibariyle gayrimenkulün satış bedeli üzerinden alınacak binde 11.38 harcın paydaş ve ortaklardan tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak tahsil edileceğinin gösterilmemesi de doğru görülmemiş, bu sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.