Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2013/9347 K.2013/14240

Davacı ... vekili tarafından, davalı ... vd. aleyhine 05.08.2011 gününde verilen dilekçe ile satış vaadi sözleşmelerine dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21.02.2013 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle tayin olunan 12.11.2013 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı ... ile karşı taraftan davacı vekili Av. ... geldi, açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava; 12.03.1984 tarih 16172 yevmiye, 01.12.1983 tarih 67213 yevmiye, 05.12.1986 tarih 85887 yevmiye, 04.09.1986 tarih 61814 yevmiye, 20.11.1986 tarih 81598 yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmelerine dayalı olarak dava konusu ..., 39 ada 10 parsel numaralı taşınmazda davalılar adına kayıtlı hisselerin tapu kayıtlarının iptali ve davacı adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, bonoların vadesinde ödenmediğinin ispat yükünün davalı mirasçıda olduğu ve TMK'nın 6. maddesi gereğince bu konuda delil sunulamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesi hükmü gereğince, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”

İspat yükünün belirlenmesinde genel kural, iddiasını veya savunmasını bir olaya (vakıaya) dayandıran tarafın o vakıayı ispat etmesidir; çünkü, o taraf dayandığı olaydan kendi lehine sonuç çıkarmıştır. Taraf kendi lehine sonuç çıkardığı vakıanın doğruluğunu ispatlamalıdır.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Davalılardan ...’ın murisi ... ile davacı arasında düzenlenen ... 1. Noterliğinin 12.03.1984 tarihli 16172 yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmesinde davalının murisi tarafından dava konusu 39 ada 10 parseldeki miras hak ve hissesinin tamamını 150.000 ETL bedel karşılığında davacıya satışının vaat edildiği, satış bedelinin 50.000 ETL’sinin sözleşme düzenlendiği tarihte davacı tarafından peşin olarak ödendiği, bakiye 100.000 ETL kısmın ise sözleşmede tutarları ve vade tarihleri belirtilen bonolarla ödenmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı sözleşmede vadeleri belirtilen bakiye 100.000 ETL bedelin ödendiğini ileri sürmüş, davalı ... ise satış bedelinin bakiye kısmının ödenmediğini ve bu konuda ispat yükünün davacı tarafa ait olduğunu savunmuştur.

Uyuşmazlık satış bedelinin bonolarla ödenmesi gereken bakiye kısmının ödenip ödenmediği ve bu konuda ispat yükünün hangi tarafa ait olduğu hususunda toplanmaktadır.

Hukuk Genel Kurulunun 19.05.1979 tarihli ve 1977/14-8372 E. 1979/4364 K sayılı ilamında da belirtildiği üzere “…alıcı bono bedelini ödediğini ispat etmekle yükümlüdür.”

Ne var ki davacı vekili 10.01.2012 tarihli yazılı beyanında bonoların ödendiğine ilişkin belgeleri bulamadıklarından bono bedellerini TL’ye uyarlanarak mahkeme veznesine depo ettiklerini belirtmiş, davalı da yazılı beyanında ödenmeyen kısmın güncellenmiş bedelinin ödenmesini kabul ettiğini ifade etmiştir. Bu durumda mahkemece, dava konusu taşınmazın satış vaadi tarihindeki satış bedelinden ödenmeyen 100.000 ETL kısmının dava tarihinde hangi değere ulaştığı güncelleştirme metodu ile bilirkişiye hesaplattırılarak, bu bedelin davacıya depo ettirilip birlikte ifa kuralı gereği dava kabul edilmelidir.

Mahkemece yukarıda yazılı nedenlerle ispat yükü tersine çevrilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.