Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/15914 K.2016/830

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 09.07.2012 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.02.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, İİK 121. madde gereğince aldığı yetki belgesine dayanarak davalı borçlu ...'ın muris babası Kemal Aydın'dan intikal eden 105 ada 2 parsel, 104 ada 4 parsel, 103 ada 2 parsel ve 152 ada 11 parsel sayılı taşınmazların ortaklığının satış yoluyla giderilmesini istemiştir. Bir kısım davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece verilen 21.11.2012 tarihli ve 2012/657 Esas, 2012/1119 Karar sayılı karar, Dairemizin 27.06.2013 tarihli ve 2013/8329 Esas, 2013/9898 Karar sayılı bozma ilamıyla, borçlu ortak ...'ın 07.06.2012 tarihi itibariyle borcunun 149.977,03 TL olarak belirlendiği halde mahkemece yerinde yapılan keşif sonucu tespit edilen ve borçlu ortağın payına isabet eden dava konusu taşınmazların değerleri toplamının 2.950.429,49 TL olduğu,

bu durumda borçlu ortağın payı belirlenip borç miktarının tespiti ile borca yetecek kadar taşınmazın satışına karar verilmesi gerektiği ve paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs gibi bütünleyici parça (muhdesat) varsa satış sonunda elde edilecek bedelin oran kurulmak suretiyle bölüştürülmesi gerekirken 103 ada 2 parsel ve 104 ada 4 parsel sayılı taşınmazlarda bulunan muhdesatların satış bedelinin muhdesat sahibine verilmesinin doğru olmadığı gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece, dairemizin bozma ilamına uyulmasına ve ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir. Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, İİK 121. maddesi gereğince alacaklının açmış olduğu ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir. Mahkemece, dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Somut olaya gelince; dosya içerisindeki tapu kaydına göre dava konusu 103 ada 2 parsel sayılı taşınmazın üzerindeki muhdesatın paydaşlardan Hasan oğlu Kemal Aydın'a ait olduğu dolayısıyla muhdesatın çekişmesiz olduğu anlaşıldığından, mahkemece Dairemizin yukarıda belirtilen ilkeleri doğrultusunda yeniden inceleme yapılarak alınacak bilirkişi raporu doğrultusunda oran kurulmalı ve satış sonucunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesinde bu oranlar esas alınarak muhdesata isabet eden kısmın muhdesat sahibi Kemal Aydın mirasçılarına geri kalan bedelin ise payları oranında tüm paydaşlara (ortaklara) dağıtılmalıdır.

105 ada 2 parsel sayılı taşınmazın üzerindeki muhdesatla ilgili olarak ise paydaşlar arasında muhdesatın aidiyeti hususunda çekişme bulunmadığı anlaşıldığından bu parselin oran kurulmaksızın arz ile muhdesatın birlikte satılarak, satış bedelinin paydaşlara tapu kaydındaki payları oranında dağıtılması gerekir.

Diğer taraftan, Dairemizin bozma ilamında da açıklandığı üzere, borçlu ortağın alacaklısı tarafından açılan davada birden fazla taşınmaz dava konusu edilmiş ise icra takibine konu borç miktarına göre dava tarihi itibariyle taşınmazlardan borçlu ortağın payına düşecek değerin tespit edilerek borca yetecek miktarda taşınmazın ortaklığının giderilmesine karar verilmesi, fazlaya ilişkin istemin reddedilmesi gerekir.

Bu itibarla dava tarihi ile satışın yapılacağı tarih arasındaki süre ve bu süre içerisinde icra takip borcunun artacağı da dikkate alınarak, mahkemece taşınmazların satışına karar verilmeden önce borçlu paydaşın güncel borcu tespit edilerek borca yetecek miktarda taşınmazın satışına karar verilmesi gerekirken, "borçlunun, alacaklıya olan 149.977,03 TL borcun karşılandığında satışın durdurulmasına" şeklinde hüküm kurulmasıda doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.