Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/10197 K.2017/2801

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 23.06.2008 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 16.04.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın 29.07.2011 tarihinde ve 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girdiği tarihten sonra 14.04.2015 tarihinde olmak üzere iki kez takipsiz bırakıldığı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nın 320/4. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

1086 sayılı HUMK'nın 409. maddesinin birinci bendinde “Oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir”, Beşinci bendinde “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır”, Altıncı bendinde “Birinci ve ikinci fıkralar gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde beşinci fıkra hükmü uygulanır” şeklinde düzenleme mevcuttur.

6100 sayılı HMK'nın 320/4. maddesinde ise “Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır” şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Somut olaya gelince; mahkemece 29.07.2011 tarihli oturumda dosyanın 1086 sayılı HUMK'nın 409. maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, davacı taraf süresinde davayı yenilemiştir. Daha sonra 14.04.2015 tarihli oturumda 6100 sayılı HMK'nın 150/1. maddesi gereğince dosyanın ikinci kez işlemden kaldırıldığı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nın 320/4. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 4/1. maddesinin (b) bendi gereğince ortaklığın giderilmesi davalarında sulh hukuk mahkemeleri görevli ve yine HMK'nın 316/1. maddesinin (a) bendi gereğince sulh hukuk mahkemelerinin görevine giren dava ve işler basit yargılama usulüne tabidir. 1086 sayılı HUMK'nın 409. maddesinin uygulanmasıyla dosya bir kez işlemden kaldırılmış, 6100 sayılı HMK döneminde de bir kez takipsiz bırakılınca mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Her ne kadar usul hükümlerinin derhal yürürlüğe gireceği kuralı söz konusu ise de hukuki güvenlik hakkı gereğince mülga 1086 sayılı HUMK'nın yürürlükte olduğu dönemde davanın bir kez işlemden kaldırılıp yenilenmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nın uygulandığı dönemde takipsiz bırakılması halinde önceki yasa zamanında yapılmış işlem gözetilerek 6100 sayılı HMK'nın uygulanması ile sonuca ulaşılması usule uygun olmayacağından dosyanın ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamayacağı kuralının bu gibi durumlarda 6100 sayılı HMK'nın yürürlük döneminde de uygulanacağının kabulü gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29.05.2013 tarih, 2012/1698 Esas, 2013/779 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Tüm bu açıklamalar karşısında mahkemece davacı tarafın 14.04.2015 tarihli duruşmaya katılmamış olması nedeniyle dosyanın 1086 sayılı HUMK'nın 409. maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken bu davada uygulama olanağı bulunmayan 6100 sayılı HMK'nın 320/4. maddesi gereği davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.