Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/10915 K.2015/8775

Taraflar arasındaki ipoteğin terkini, karşı davada ipotek bedelinin uyarlanarak tahsili davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 13.11.2014 gün ve 2014/5963 Esas, 12775 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalılar-karşı davacılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, imar uygulamasıyla davalılar lehine konulan ipoteğin bedelsiz olarak olmadığı takdirde bedeli yatırılmak suretiyle tapudan terkini isteğine ilişkindir.

Davalılar vekili davanın reddini, karşı davada ise ipotek bedellerinin günümüz rayiçlerine uyarlanarak karşılık davalardan tahsilini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile ipoteklerin bedelsiz olarak terkinine, karşı davacıların davasının reddine karar verilmiştir.

Davalılar-karşı davacılar vekilinin temyizi üzerine hüküm Dairemizce 13.11.2014 tarihinde onanmıştır.

Davalılar-karşı davacılar vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Alacağın devri ve borcun üstlenilmesi Türk Borçlar Kanununun 183 ilâ 204. maddelerinde düzenlenmiştir. Alacağın devri, alacağın ona bağlı bütün (yan ve öncelik) hakları ile birlikte devralana geçmesini sağlar ve bu işlem yapılırken borçlunun rızasının alınması gerekmez. Alacağın devri, hatta borçlunun muhalefetine rağmen geçerli olarak doğar ve hükümlerin hasıl eder. Borçlunun alacağın devrinden sonraki asıl muhatabı artık alacağı devralan kişidir. Bu itibarla borçlunun borçtan kurtulabilmesi için alacağın devri işleminden sonra borcunu, alacağı devralan kimseye ifa etmesi gerekir.

Bir dava açıldıktan sonra da sahip olunan tasarruf yetkisi gereği dava konusu olan hak veya malın üçüncü kişilere devri mümkündür. Bu durumda bir dava şartı olan davayı takip yetkisi ortadan kalkmış olduğundan, davanın açıldığı haliyle devam etmesi düşünülemez.

Mahkemece, dava konusunun üçüncü kişiye temliki re'sen dikkate alınacaktır. Ancak hakim, dava şartının ortadan kalkması nedeniyle davayı reddetmeyip davayı veya savunmayı değiştirme yasağının bir istisnası olan HMK'nın 125. maddesi uyarınca seçimlik hakkını kullanmak üzere diğer tarafa önel verecektir. Anılan maddeye göre,

1-Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

a)İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

b)İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür.

Somut olayda; dava konusu 9058 ada 1 parsel sayılı taşınmaz davacılar adına kayıtlı iken yargılama sırasında 09.05.2014 tarihinde dava dışı O.. İ... Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne satılarak tapudan devredildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda davanın açılmasından sonra, hükmün kesinleşmesinden önce 09.05.2014 tarihinde dava konusu taşınmazın üçüncü bir kişiye satıldığı anlaşıldığından öncelikle karşı davacıya HMK'nın 125. maddesi uyarınca seçimlik hakkının hatırlatılması davacının davasını şimdi olduğu gibi ipotek bedellerinin günümüz rayiçlerine uyarlanarak karşılık davalardan tahsili olarak devam ettirmesi halinde yeni malikin usulüne uygun olarak davaya dahil edilerek davanın görülmesi gerekir.

Ayrıca müddeabihi devralan üçüncü kişi devreden davacının yerine geçerek davaya devam edebilir. Mahkemece HMK'nın 125. maddesi hükmü gereğince işlem yapılmak üzere kararın bozulması gerekmiştir.

Belirtilen husus bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından; Dairemizin 13.11.2014 tarihli, 2014/5963 Esas, 12775 Karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına, hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.