Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/11308 K.2018/3065

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine asıl davada 24.04.2007, birleştirilen davada 23.08.2007 gününde verilen dilekçeler ile geçit hakkı kurulması talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl dava yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, birleştirilen davanın tefrikine dair verilen 22.04.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Asıl dava ve birleşen dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, asıl ve birleşen davada; müvekkiline ait 1286 parsel sayılı taşınmazın genel yola bağlantısının bulunmadığını beyan ederek, davalılara ait 1278, 1279, 1280, 1282 ve 1285 parsel sayılı taşınmazlardan bedeli karşılığında geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

Bir kısım davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ölü kişi aleyhine dava açılamayacağı gibi mirasçıları davaya dahil edilerek davaya devam edilemeyeceği gerekçesiyle davacı ... yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK’nun “Tarafta iradî değişiklik” başlıklı 124. maddesi gereğince; Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir.

Türk Medeni Kanununun 28. maddesinde ise; gerçek kişinin ölümüyle medeni haklardan yararlanma ehliyeti ve buna bağlı olarak da taraf ehliyetinin sona ereceği belirtilmiştir. Dava tarihinden önce ölüm nedeniyle şahsiyeti son bulan kişi taraf ehliyetini yitireceğinden aleyhine dava açılamaz ise de; yukarıda belirtildiği üzere maddi hatadan dolayı muhatabın yanlış gösterilmesi, davacının tüm özeni göstermesine rağmen dava açacağı kişiyi doğru tespit edememesi, kısa süre önce kendisiyle işlem yapılmış ya da sadece vekiliyle muhatap olunmuş bir işlemden sonra muhatabın ölmesi durumlarında yanlış taraf gösterilmesi dürüstlük kuralına aykırı değilse ortaya çıkan dava ilişkisi sebebiyle daha üstün bir yarar dikkate alınarak yargılamaya gerçek tarafla devam edilmelidir.

Somut olaya gelince; davacının ölü kişi aleyhine dava açması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından mahkemece, ölen kişinin veraset belgesi ile belirlenen tüm mirasçılarına dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmak suretiyle davanın esasına girilmesi gerekirken aleyhine geçit hakkı kurulması talep edilen 1282 parsel sayılı taşınmaz malikinin ölü olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.