Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/12896 K.2018/3291

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 05.07.2012 gününde verilen dilekçe ile komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17.03.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, komşuluk hukukuna aykırılık nedeniyle elatmanın önlenmesi ve yıkım isteğine ilişkindir.

Davacılar vekili; müvekkilinin 1008 ada 4 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan dükkanlarda bakkal ve kahvehane işlettiğini, davalının da 1008 ada 5 parselde, müvekkilinin işyerlerinin karşısında kahvehane işlettiğini, davalının, müvekkillerine ait dükkan ve kahvehanelerin penceleri ve kapının önünü kapatacak şekilde duvar ördüğünü, duvardan önce de, tabana yaklaşık 50 cm yüksekliğinde beton attığını, duvar ve beton ile birlikte yüksekliğin 3 mt'yi bulduğunu, davalının bu şekilde duvar örmek suretiyle yaptığı yapının, müvekkillerinin arsa ve dükkanlarına, işyerlerine zarar verdiğini, müvekkillerinin mağduriyetine sebebiyet verdiğini,

duvarın kahvehane ve bakkala girişi de kapattığını belirterek davalı tarafından inşaa edilen komşuluk hukukuna aykırı duvarın yıkılarak kaldırılması ile taşkınlığın önlenerek muarazanın ve müdahalenin men'i ve eski hale getirilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

TMK m. 683 deki "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir” hükmü ile mülkiyet hakkının kanunla toplum yararına kısıtlanabileceği temel ilke olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, mülkiyet hakkının nasıl korunacağı hükme bağlanmış, 730 ve 737. maddeleriyle de taşınmaz malikinin başkalarına zarar vermesinin önlenmesi hedeflenmiştir.

Yapma, kaçınma, katlanma olarak özetlenebilecek bu sınırlamaların önemli bir bölümü TMK’nun "komşu hakkı" başlığı altında, 737 ile 750. maddelerinde düzenlenmiş, 751 ile 761. maddelerinde de yine malikin yapması ve katlanması gereken hususlar belirtilmiştir.

Elatmanın önlenmesi davası açılabilmesi için kural olarak zararın doğmuş olması gerekir. İleride zarar doğacağından bahisle dava açılamayacağından bu şekilde açılan davalar reddedilmelidir. Ancak, istisnai durumlarda, henüz zarar doğmadığı halde, yakın gelecekte zarar doğacağı pek muhtemel veya muhakkak ise, davacıya zarar tehlikesinin önlenmesi davasını açma hakkı tanınmalı, zararın doğması beklenmemelidir.

Komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi davalarında davalının kusurlu olması aranmaz. Davalının kusurlu olup olmaması, kasıtlı hareket edip etmemesi, elatmanın önlenmesi davasına etkili değildir. Yeter ki, davalının eylemi ile davacının zararı arasında illiyet bağı bulunsun. Davalının hiçbir kusuru olmasa dahi, elatmanın önlenmesine, eski hale getirme ve tazminata hükmedilebilir. Kural olarak davacının zararının doğmaması için bir önlem almaması da elatmanın önlenmesi davasını etkilemez.

Somut olayda; davacılar vekili dava dilekçesinde açıkca davalının taşınmazına yapmış olduğu duvar nedeniyle kendilerine ait kahvehane ve bakkal dükkanının pencerelerinin ve girişlerinin kapatıldığını hava ve ışık alamadıklarını, müşterilerinin girişinin engellendiğini ileri sürmek suretiyle eldeki davayı açmışlardır. Davaya konu duvarın yapılması nedeniyle davacının güneş ışığı alıp almadığı, müşterilerinin kahvehaneye girişinin engellenip engellenmediği araştırılmamıştır.

Salt imara aykırılık komşuluk hukukuna aykırılık teşkil etmez.

Yukarıda değinilen ilkelere göre inceleme ve araştırma yapılmalı, tarafların tanıkları dinlenmeli, komşuluk hukukuna aykırılık teşkil edip etmediğinin açıklığa kavuşturulmalı, komşuluk hukukuna aykırılık var ise nasıl, ne şekilde giderileceği alınması gereken önlemlerin nelerden ibaret olacağı belirlenmeli, ondan sonra işin esasına yönelik bir hüküm kurulması gerekirken, noksan inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.