Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/15446 K.2015/12006

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.10.2005 ve 04.10.2006 gününde verilen dilekçeler ile elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 14.05.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Davacı kurum vekili, davalıların maliki bulunduğu 13995 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davacının irtifak hakkını ihlal eder şekilde inşaat yaptıklarını beyan ederek emniyet mesafelerine vaki elatmanın önlenmesi ve kal isteğinde bulunmuştur.

Bir kısım davalılar, yapıların yüklenici tarafından inşa edildiğini, yapıların ruhsata ve projesine uygun olarak yapıldığını, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davaya konu yapıların imara uygun ve ruhsata bağlı biçimde belediyece tasdikli projeye göre yapılmış olması dikkate alındığında davacı idarenin yöntemine uygun biçimde kamulaştırma yapmadığı sürece mülkiyet hakkının kullanımına elatmasının yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, irtifak hakkına elatmanın önlenmesi ve kal istemine ilişkindir.

TMK'nın "taşınmaz mülkiyetinin içeriği" başlığını taşıyan ve mülkiyetin kapsamını belirleyen 718. maddesinde; "Arazi üzerindeki mülkiyet kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyetin kapsamına yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer" hükmünü taşımaktadır. Arazideki yapılar kavramı ise Medeni Kanunun 722-728 maddelerinde düzenlenmiş olup Medeni Kanunun 727. maddesinde de mecralara yer verilmiştir. 727. madde; "su, gaz, elektrik ve benzerlerinin mecraları, işletmenin bulunduğu taşınmazın

dışında olsalar bile aksine bir düzenleme olmadıkça işletmenin eklentisi ve işletme malikinin malı sayılır" İrtifak hakkı sahibinin hakkın kullanımına elatma olduğu zaman bunun giderilmesini isteme olanağı da vardır.

İrtifak hakkı ile ilgili bu kısa açıklamadan sonra somut olaya gelince;

Dava konusu 13995 parsel sayılı taşınmazın dosya içerisindeki tapu kaydında 18.07.2003 tarihinde taşınmazın 9861,34 m2'lik kısımda davacı lehine irtifak hakkı tesis edildiği belirtilmektedir. Davaya konu yapıların inşasından evvel 19.11.2003 tarihinde davalı .. ve yüklenici sıfatı ile ..'in . Belediyesine başvurusu üzerine, belediyece davacı kurumdan yatay ve düşey çekme mesafelerinin bildirilmesi istendiği, davacı kurumun 15.12.2003 tarihli cevabi yazı ile uyulması gerekli sınırları krokileri ile belirleyerek belediyeye bildirdiği anlaşılmıştır.

Bu durumda 17.03.2011 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının irtifak hakkına elatıldığı anlaşıldığından mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle reddi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.