Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/15852 K.2016/2977

14. Hukuk Dairesi

ESAS NO : 2015/15852

KARAR NO: 2016/2977 YARGITAYİLAMI

MAHKEMESİ

Urla Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/06/2015

NUMARASI : ...

DAVACI : ... (S...)

DAVALI : ...

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 12.09.2012 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 02.06.2015 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle tayin olunan 08.03.2016 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av. .... ile karşı taraftan davalı vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

TMK'nın 733. maddesi gereğince yapılan satışın alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilmesi zorunludur.

Önalım hakkı, satışın hak sahibine bildirdiği tarihin üzerinden üç ay ve herhalde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşer.

Bu süre hak düşürücü süre olup mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.

TMK'nın 733/3 maddesi gereğince üç aylık hak düşürücü sürenin başlaması için öğrenme yeterli olmayıp yapılan satışın, alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilmesi gerekir. Noter aracılılığıyla bildirimde bulunulmamışsa iki yıllık hak düşürücü süre içerisinde

önalım hakkına dayanılarak tapu iptali ve tescil istenebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.09.2005 tarihli, 2005/6-358 Esas, 470 Karar sayılı kararı da bu doğrultudadır.

Somut olayda; davacı, paydaşı olduğu ... ada .. parsel sayılı taşınmazda 08.08.2005 tarihli akit ile 3/6 hisse satın alan davalıya karşı önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuştur. Davacı, aynı akte ilişkin olarak ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/151 Esas (eski 2006/146 Esas) sayılı dosyası ile önalım hakkına dayalı olarak tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuş ise de davacı tarafça takip edilmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Dosyamız davacısı tarafından aynı akte ilişkin olarak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/...

Esas sayılı dosyası ile önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davası açılmış ise de gider avansı yatırılmadığı gerekçesiyle bu davanın da usulden reddine karar verildiği ve kesinleştiği görülmüştür.

Davacıya 08.08.2005 tarihli akte ilişkin olarak TMK'nın 733/3. maddesine göre üç aylık hak düşürücü sürenin başlaması için noter aracılığı ile bildirim yapılmadığı anlaşılmaktadır. Noter aracılılığıyla bildirimde bulunulmamışsa herhalde iki yıllık hak düşürücü süre içerisinde önalım hakkına dayanılarak tapu iptali ve tescil istenebilir. Davacı tarafından, 08.08.2005 tarihli akte ilişkin olarak iki yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil talebinde bulunulduğundan mahkemece bu gerekçeyle davanın reddi gerekirken yerinde olmayan yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru değil ise de davanın reddi sonuç olarak yerinde olduğundan HUMK'nın 438/son maddesi gereğince hükmün gerekçesinin değiştirilerek onanması gerekmiştir.