Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/4545 K.2016/7071

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 03.03.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne, dava konusu taşınmazdaki ortaklığın aynen taksimi suretiyle giderilmesine dair verilen 24.10.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi dahili davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Davacı, 1/3 oranında payı bulunduğu dava konusu 279 ada 12 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın öncelikle aynen taksimini, mümkün olmaması halinde satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

Dahili davalı ... vekili, davacı ile taşınmazda önceden hissedar olan davalı Mustafa İnce arasındaki anlaşmaya göre aynen taksim talep ettiklerini beyan etmiştir.

Mahkemece, 279 ada 12 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın aynen taksim yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, dahili davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda toprağın korunması, geliştirilmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, asgari tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerinin belirlenmesi ve bölünmelerinin önlenmesi, tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazilerin çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak planlı kullanımını sağlayacak usul ve esasları belirlemek amacıyla yeniden bazı düzenlemeler yapılmıştır.

Kanunun "Tarım arazilerinin sınıflandırılması, asgari tarımsal arazi büyüklüklerinin belirlenmesi" başlıklı 8. maddesi gereğince tarım arazileri; doğal özellikleri ve ülke tarımındaki önemine göre, nitelikleri mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ve marjinal tarım arazileri olarak sınıflandırılmıştır.

Yapılan düzenlemelerle, asgari tarımsal arazi büyüklüğüne erişmiş tarımsal arazilerin bölünemez eşya niteliği kazanmış olacağı, asgari tarımsal arazi büyüklüğünün mutlak tarım arazileri, marjinal tarım arazileri ve özel ürün arazilerinde 2 hektar, dikili tarım arazilerinde 0,5 hektar, örtü altı tarımı yapılan arazilerde 0,3 hektardan küçük belirlenemeyeceği, ifraz edilemeyeceği, hisselendirilemeyeceği, Hazine taşınmazlarının satış işlemleri hariç olmak üzere pay ve paydaş adedinin artırılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu nedenle birlikte mülkiyetin söz konusu olduğu tarım arazilerinin asgari tarımsal arazi büyüklüklerinin altında ifrazı, dolayısıyla satışı mümkün değildir. Ancak, bu nitelikteki arazilerde asgari tarımsal arazi büyüklüklerinin altındaki yüzölçümlerine karşılık gelen mevcut payların bölünmeden üçüncü kişilere satışına bir engel bulunmamaktadır.

Tarım arazisinin hangi sınıfa girdiğinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarım İl veya İlçe Müdürlüklerinden sorulmak suretiyle veya ilgilisi tarafından alınacak yazı ile belgelendirilmesi gerekir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olaya gelince; dava konusu taşınmazın belirlenen tarımsal niteliği Tarım ve Köyişleri Bakanlığı... İlçe Müdürlüğünden, ifrazının mümkün olup olmadığı ise Perşembe Belediye Başkanlığı'ndan sorulmalıdır. İfrazın mümkün olduğuna dair cevap verildiği taktirde bilirkişiye ifraz krokisi hazırlattırılarak belediye encümeninin onayına sunulmalı, ifrazın mümkün olmadığına dair cevap verilirse de taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmelidir.

Mahkemece, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.