Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/4819 K.2017/6081

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 06/09/2013 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 31/10/2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin ... İli,... İlçesi,... Köyü,... (... ) Mevkii 2414 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, taşınmazın ana yola çıkışının bulunmadığını, ana yola çıkışın yalnızca davalılara ait 2412 ve 2413 parsellerden mümkün olabildiğini ileri sürerek taşınmazdan ana yola çıkış için bitişik taşınmazların uygun olan kısmından 3 m. genişliğinde geçit hakkı tesis edilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., ön inceleme duruşmasında davanın reddini savunmuş; diğer davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 2413 parselden 3 m. genişliğinde geçit hakkı tesis ve tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine "mutlak geçit ihtiyacı" veya "geçit yoksunluğu", ikincisine de "nispi geçit ihtiyacı" ya da "geçit yetersizliği" denilmektedir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Diğer taraftan, bu tür davalarda uygulanan fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gereğince öncelikle yüz ölçümü daha büyük olan parseller üzerinden geçit kurulması tercih edilmelidir.

Somut olayda; 11.07.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda 1. alternatif olarak belirtilen ve aynı tarihli krokide A harfiyle ve sarı renk ile gösterilen bölümden geçit tesisinin 2412 parselin 2413 parsele göre daha büyük olması nedeniyle daha uygun olacağı gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.