Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/5328 K.2017/7591

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 04.07.2011 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.02.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vasisi tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacı, 129 ada 1 parsel sayılı sayılı taşınmazın ... oğlu ... adına kayıtlı olduğunu, ...'ın kısıtlı olduğunu, 129 ada 1 parsel sayılı taşınmazından yola ulaşmak için davalı ...'ın 129 ada 2 parsel sayılı taşınmazdan başka geçeceği yolunun olmadığından, 129 ada 1 parselden yola ulaşmak için bu parsel lehine 129 ada 2 parselden geçit hakkı tesis edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, ... ve ... geçit hakkı verilmesine bir itirazlarının olmadığını belirtmişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, bir kısım davalılar vasisi temyiz etmiştir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya gelince;

1-Aleyhine geçit hakkı tesisi talep edilen 129 ada 2 parsel sayılı taşınmazın muris ... adına kayıtlı olduğu, ... mirasçılarından ...'in davada taraf gösterilmediği anlaşılmıştır. ...'in davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra yargılamaya devam edilmesi ve işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-Davacı ...'ın kısıtlı olduğu, ...'in kendisine vasi olarak atandığı dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

1. Bentte açıklanan gerekçelerle geçit hakkı istenen 129 ada 2 parsel sayılı taşınmazla ilgili olarak ...'in de davalı olarak taraf sıfatının olması gerektiğinden ve bu durumda davacı kısıtlı ... ile vasisi ... arasında menfaat çatışması oluşacağından kısıtlıyı temsil edemeyeceği, kısıtlıyı davada temsil etmesi için kayyım atanması ve taraf teşkilinin bu şekilde sağlandıktan sonra işin esasına girilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi;

ayrıca, yukarıda değinilen ilkelere göre keşfin 07.09.2012 tarihinde yapıldığı ve hükmün 12.02.2014 tarihinde verildiği anlaşılmakla, keşif tarihi ve karar tarihi arasında geçen süre gözönüne alınarak geçit bedelinin keşfen yeniden belirlenmesi hususunun düşünülmemesi de doğru görülmemiş, bu sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.