Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/7101 K.2017/225

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 28.06.2010 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 08.09.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ..., ... ve ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar ..., ... ve ... temyiz etmiştir.

1-Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nın 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın

./..

2015/7101- 2017/225 -2-

tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Somut olayda; dava konusu 1104 parsel sayılı taşınmazın 35/2420 hissesi davalılardan ... adına kayıtlıyken 03.01.2013 tarihli satış işlemi ile ... adına tescil edildiği ancak bu kişinin davada yer almadığı anlaşılmıştır. Bu durumda taşınmazda paydaş duruma geçen ...'un davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması gerekirken mahkemece, taraf teşkili sağlanmadan hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Kabule göre de; ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/124 E. Sayılı dosyası ile dava konusu taşınmazda bulunan 52,89 m2 miktarındaki kısmen betonarme kısmen yığma binanın ...'ya ait olduğunun tespitine karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Dosya içerisindeki bilirkişi raporlarında taşınmazla ilgili olarak muhdesat ve zemin değerine göre satıştan elde edilecek gelirin ne şekilde dağıtılacağı konusunda oran kurulmadığı anlaşılmaktadır.Yukarıda değinilen ilkelere göre muhdesatın değeri ve oranı noktasında bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece belirtilen hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.