Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/8165 K.2017/950

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 15.05.2013 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil (önalım hakkından kaynaklanan) istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.12.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

Dava, önalım hakkından kaynaklanan tapu iptal tescil talebine ilişkindir.

Davacı vekili, ... ili ... Mahallesinde kain 1357 ada 64, 65 ve 339 parsellerde paylı olarak malik olduğunu, dava dışı ...’ın hissesini 03.05.2013 tarihinde davalılara sattığını, önalım hakkı tanınarak davalılar adına olan tapunun iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, hissedarlar arasında fiili taksim olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davalılar vekili temyiz etmiştir.

Önalım hakkı, paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmazdaki payını kısmen veya tamamen üçüncü kişiye satması halinde, diğer paydaşlara, satılan bu payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak, paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve pay satışı yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

Önalım davasına konu payın ilişkin bulunduğu taşınmaz paydaşlarca özel olarak kendi aralarında taksim edilip her bir paydaş belirli bir kısmı kullanırken bunlardan biri kendisinin kullandığı yeri ve bu yere tekabül eden payı bir üçüncü şahsa satarsa, satıcı zamanında bu yerde hak iddia etmeyen davacının tapuda yapılan satış nedeniyle önalım hakkını kullanması TMK’nın 2. maddesinde yer alan dürüst davranma kuralı ile bağdaşmaz. Kötüniyet iddiası 14.02.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de kendiliğinden nazara alınması gerekir. Bu gibi halde savunmanın genişletilmesi söz konusu değildir. Eylemli paylaşmanın varlığı halinde davanın reddi gerekir.

Somut olaya gelince; davalı cevap dilekçesinde fiili taksim iddiasında bulunmuştur. Bu konuya ilişkin her iki taraf da tanık listesi sunmuştur. Tarafların tanıkları keşifte dinlenerek fiili taksim olgusu araştırılmalı ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Kabule göre de her davalının her parsel için iptal edilen payları ve ödenmesi gereken bedel, tapu harç ve masraflarının ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken, gösterilmeksizin karar verilmiş olması da doğru görülmemiştir.