Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/11476 K.2019/3568

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 19.03.2015 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması, men'i müdahale ve tazminat talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; geçit hakkı kurulmasıyla ilgili karar verilmesine yer olmadığına, ıslah ettiği men'i müdahale ve tazminat taleplerinin reddine dair verilen 01.03.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin paydaşı olduğu 1029 parsel sayılı taşınmazın yola sınırı olmadığını belirterek, geçit hakkı kurulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının geçit hakkı talebiyle ilgili karar verilmesine yer olmadığına, men-i müdahale ve tazminat taleplerinin ise reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili ve katılma yoluyla davalılar vekili temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Somut olaya gelince; dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının tetkikinde, davacı 1029 parsel sayılı taşınmaz lehine, davalı 1028 parsel sayılı taşınmaz aleyhine, 25.03.1970 tarihinde geçit irtifakının kurulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili, geçit hakkının daha önceden kurulmuş olduğunu yargılama sırasında mahkemece alınan bilirkişi raporu ile öğrendiklerini, bu geçit hakkını kullanmak istediklerini, ancak davalılar tarafından bu alanın sürülmesi nedeniyle geçit hakkına müdahale edildiğini belirterek 18.11.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile geçit hakkı tesisine, mahkemece geçit hakkı zaten olduğundan hüküm tesis edilmeyecek ise geçit hakkı kurulu olan kısım için davalıların haksız müdahalelerinin önlenmesine, geçit hakkını kullanamaması nedeniyle müvekkilinin uğradığı zararın tespit ve tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Bu durumda mahkemece, davacı tarafın ıslah ile ileri sürdüğü talepleri hakkında araştırma yapılarak karar verilmesi gerekirken, geçit hakkı kurulması istemine ilişkin mevcut davada ıslah ile ileri sürülen hususların incelenemeyeceğinden söz edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.