Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/11972 K.2019/8821

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 06/07/2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13/05/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, İcra ve İflas Kanununun 121. maddesi uyarınca alınan yetki belgesine dayalı olarak alacaklı tarafından açılan ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalılardan ...'nın davacıya olan borcundan dolayı ... 3. İcra Müdürlüğünün 2014/2999 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, borçlunun iştirakli malik olduğu 104 ada 18 parsel, 145 ada 13 parsel, 145 ada 16 parsel, 177 ada 33 parsel, 178 ada 37 parsel, 178 ada 38 parsel, 201 ada 62 parsel, 278 ada 8 parsel ve 321 ada 15 parsel sayılı taşınmazlardaki borçlunun hissesine alacak nedeniyle haciz konulduğunu ve icra mahkemesinden iş bu davayı açmak üzere yetki verildiğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, dava konusu taşınmazlar üzerindeki ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesini ve davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu 104 ada 18 parsel, 145 ada 13 parsel, 145 ada 16 parsel, 177 ada 33 parsel, 178 ada 37 parsel, 178 ada 38 parsel, 201 ada 62 parsel, 278 ada 8 parsel ve 321 ada 15 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar temyiz etmiştir.

1) Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, dava konusu 145 ada 13 parsel, 145 ada 16 parsel, 178 ada 37 parsel, 178 ada 38 ve 201 ada 62 parsel sayılı taşınmazlar yönünden verilen mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün bu parseller yönünden ONANMASINA,

2)Dava konusu 104 ada 18 parsel, 177 ada 33 parsel, 278 ada 8 parsel, 321 ada 15 parsel sayılı taşınmazlar yönünden temyiz itirazlarına gelince;

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nin 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.

Somut olayda, dosya içerisindeki tapu kayıtlarının incelenmesinde, 104 ada 18 parsel, 177 ada 33 parsel, 278 ada 8 parsel, 321 ada 15 parsel sayılı taşınmazlardaki tapu kayıt malikleri ... ve ...'nın usulüne uygun olarak davaya dahil edilmediği; dava dilekçesi tebliğ edilerek savunma hakkı verilmediği anlaşılmaktadır. O halde, tapu kayıt malikleri ... ve ...'nın usulüne uygun olarak davada taraf olarak gösterilmesi ondan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.