Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/16863 K.2020/8278

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 15/10/2014, 17/10/2014 ve 28/10/2014 günlerinde verilen dilekçelerle mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 30/03/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ..., davalı T. ... A.Ş. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Asıl ve birleşen davalar, mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.

Davacılar vekili, 09.08.2010 tarihinde vefat eden muris ...’ın terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, “... İcra Müdürlüğü’nün 2014/9386 Esas, 2014/4715 Esas, 2008/394 Esas sayılı dosyalarına ilişkin davanın konusuz kalmış olması nedeniyle esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, davanın açıldığı tarihte davacının haklı olduğunun tespitine; ... İcra Müdürlüğü’nün 2014/2893 sayılı takip dosyasına ilişkin davanın kabulü ile ölüm tarihinde muris ...’ın terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile asıl ve birleşen dosya davacıları yönünden mirasın reddedilmiş sayılmasına” karar verilmiştir.

Hükmü, bir kısım davalılar temyiz etmiştir.

Dava, TMK'nun 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

Somut olaya gelince; mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir.

Aksi halde terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının ölüm tarihindeki mevcut durum esas alınarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi, mirasçının mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir.

Mahkemece,yukarıdaki ilkeler doğrultusunda yapılacak araştırma ve inceleme sonucunda murisin terekesinin borca batık olduğu saptanırsa davacıların hükmen ret talebinin kabulüne, aksi halde davanın reddine karar verilmeli, mahkemenin kabulündeki gibi icra dosyaları bakımından ayrı ayrı hüküm kurulmamalıdır. Değinilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.