Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/17042 K.2020/4020

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 12/11/2015 gününde verilen dilekçe ile İcra ve İflas Kanununun 121. maddesine dayalı ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 03/05/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, İcra ve İflas Kanununun 121. maddesi uyarınca alınan yetki belgesine istinaden alacaklı tarafından açılan ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, davalılardan ... hakkında Eskişehir 3.İcra Müdürlüğünün 2013/2380 Esas sayılı dosya numarası ile ... hakkında ise Eskişehir 8.İcra Müdürlüğünün 2014/5191 Esas sayılı dosya numarası ile icra takibinde bulunduğunu, davalı borçluların miras bırakanı Hasan Söğütoğlu'na ait taşınmazların tapu kayıtlarına haciz konulduğunu ve bu taşınmazlar hakkında ortaklığın giderilmesi davası açmak üzere Eskişehir 1.İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/597-529E.K. sayılı kararı ile yetki belgesi aldıklarını belirterek, borçlulara muristen intikal eden 103 ada 44 parsel, 105 ada 19 parsel, 102 ada 33 parsel ve 142 ada 3 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, “ Davanın kabulu ile; 103 ada 44 parsel, 105 ada 19 parsel, 102 ada 33 parsel ve 142 ada 3 parsel sayılı taşınmazın; Eskişehir 8. İcra Müdürlüğünün 2014/5191 Esas takip dosyası esas alınarak dava tarihi itibari ile hesap ettirilen 160.897,63 TL'lik borcu ve Eskişehir 3.İcra Müdürlüğünün 26.249,33 TL'lik borcunu karşılayacak miktarda taşınmazın satışı suretiyle ortaklığın giderilmesine; satıştan elde edilecek bedelin, dosya kapsamında mevcut Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 13/01/2016 tarih ve 2016/79 Esas ve 2016/64 Karar sayılı veraset ilamı uyarınca borçlular ... ve ...'nun payına tekabül edecek (1/8) oranda ayrı ayrı alınarak davacı Güven Varlık Yönetimi Anonim Şirketi'ne ödenmesine” karar verilmiştir.

Hükmü, davalılardan ... vekili temyiz etmiştir.

Borçlunun elbirliği halinde ortak olduğu taşınmazlarda borçlu ortağın alacaklısı İcra Hakimliğinden İcra İflas Kanununun 121. maddesine göre alacağı yetki belgesine dayanarak borçlunun ortağı olduğu taşınmaz için ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Bunun için icra hakiminden yetki belgesi alınması zorunludur. İcra hakiminden yetki belgesi almadan doğrudan doğruya veya yetkisi olmayan icra müdürünün verdiği yetki belgesine dayanılarak dava açılması halinde dava hemen reddedilmeyip davacı tarafa icra hakiminden yetki belgesi almak üzere süre verilmelidir.

İcra mahkemesinden alınan yetkiye dayalı olarak açılan davalarda kural olarak borçlu ortağın mülkiyet hakkının elbirliği mülkiyetine konu olması gerekir.

Borçlu ortağın alacaklısı tarafından açılan davalarda birden fazla taşınmaz dava konusu edilmiş ise icra takibine konu borç miktarına göre dava tarihi itibariyle taşınmazlardan borçlu ortağın payına düşecek değerin tespit edilerek borca yetecek kadar (sayıda) taşınmazın ortaklığının giderilmesine karar verilmesi, fazlaya ilişkin istemin reddi gerekir.

Bu şekilde açılacak davalarda borçlu ortak (paydaş) dahil tüm ortakların (paydaşların) davaya dahil edilmeleri zorunludur.

Mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının hüküm sonucunda gösterilmesi gerekir.

Satışına karar verilen taşınmaz;

a)Paylı mülkiyet hükümlerine konu ise satış bedelinin paydaşların tapudaki payları oranında,

b)Elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi olması halinde satış bedelinin mirasçılık belgesindeki paylar oranında,

c)Hem paylı, hem de elbirliği mülkiyeti halinin bir arada bulunması halinde ise satış bedelinin tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekir.

Somut olaya gelince;

1)Alacaklının açtığı ortaklığın giderilmesi davasında İcra Hakimliğinden İcra ve İflas Kanununun 121. maddesi uyarınca yetki belgesi alınması gerekmektedir. Davaya konu icra takibi olarak, Eskişehir 3.İcra Müdürlüğünün 2013/2380 Esas sayılı dosyası ile Eskişehir 8.İcra Müdürlüğünün 2014/5191 Esas sayılı dosyası gösterildiği halde, bunlardan yalnızca Eskişehir 8.İcra Müdürlüğünün 2014/5191 Esas sayılı dosyası için yetki belgesi sunulduğu anlaşılmış, bu durumda dosyada yetki belgesi olmayan Eskişehir 3.İcra Müdürlüğünün 2013/2380 Esas sayılı dosyasındaki borç için de ortaklığın giderilmesine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2) Yukarıdaki ilkelerde de açıklandığı üzere, satışına karar verilen taşınmazların satış bedelinin tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paydaş/ortaklara ödenmesi gerekir. Mahkemece bu husus gözardı edilerek satış bedelinin alacaklıya ödenmesi şeklinde hüküm kurulması doğru değildir.

Mahkemece yukarıda değinilen hususlar gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.