Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/17270 K.2020/6377

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05/09/2014 gününde verilen dilekçe ile tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14/07/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davacının murisi ...'ın Tapu Tahsis Belgesi ile zilyedi bulunduğu 2273 ada, 2 parsel iken imar ıslah çalışmaları sonucunda 4407 ada, 3 ve 4 parsel numarası alan taşınmazın 2981 sayılı İmar Affı Kanununa tabi yerlerden olduğunu, 2981 sayılı Kanunun 3290 sayılı Kanunla değişik 10. ve devamı maddeleri gereği dava konusu taşınmazların tapusunun iptali ile davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulü ile 4407 ada, 3 parselde kayıtlı bulunan taşınmazın tamamı ile 4407 ada 4 parselde kayıtlı taşınmazın 32 m2'sinin tapusunun iptali ile tapuya davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; elbirliği (İştirak) halinde mülkiyet, yasa veya yasada belirtilen sözleşmeler uyarınca aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin, bu ortaklık nedeniyle bir mala veya hakka birlikte malik olma durumudur. T.M.K.nun 701-703 maddelerinde düzenlenen bu tür ortaklığın tüzel kişiliği olmadığı gibi eşya üzerinde ortaklardan her birinin doğrudan doğruya bir hakkı da yoktur. Mülkiyet bir bütün olarak ortaklardan tümüne aittir.

Başka bir anlatımla ortaklık tasfiye oluncaya kadar ortaklardan birinin ayrı mal veya hak sahipliği bulunmayıp, hak sahibi ortaklıktır. Değinilen mülkiyet türünde malikler mülkiyet payları ayrılmadığından paydaş değil, ortaktır. Elbirliği (İştirak) halinde mülkiyetin bu özelliği itibariyle ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır.

Şayet yasa veya elbirliği (iştirak) halinde mülkiyeti oluşturan anlaşmada ortaklık adına hareket etme yetkisinin kime ait olacağı belirtilmemişse, ortaklığın tasfiyesini isteme hakkı dışındaki tüm işlemlerde ortakların (iştirakçilerin) oybirliği ile karar almaları ve birlikte hareket etmeleri zorunluluğu vardır. T.M.K.nun 702/2 maddesi bu yönde açık hüküm getirmiştir.

Ancak, açıklanan kural yargısal uygulamada kısmen yumuşatılmış bir ortağın tek başına dava açabileceği, ne var ki, davaya devam edebilmesi için öteki ortakların olurlarının alınması veya miras şirketine atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülmesi gerektiği kabul edilmiştir. (11.10.1982 tarih 1982/3-2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı) Nitekim bu görüş bilimsel alanda da aynen benimsenmiştir.

Dava hakkına ilişkin olan bu hususun hakim tarafından kendiliğinden öncelikle nazara alınması gerekir.

Somut olaya gelince; dava konusu tapu tahsis belgesinin sahibi muris ...’ın mirasçılık belgesine göre davacı dışında bir mirasçısının daha bulunduğu, ancak diğer mirasçı ...‘ın davada taraf olarak yer almadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, elbirliği ortaklarının tamamının davaya dahil edilerek muvafakatlerinin alınması, ortakların tümünün davaya muvafakati sağlanamazsa terekeye temsilci atanması için dava açmak üzere davacı tarafa süre verilmesi ve daha sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmaksızın işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; mahkemece pay itibariyle tapu iptal ve tescile karar verilmesi halinde iptaline karar verilen payın miktarı açık bir şekilde gösterilerek, pay itibariyle hak sahibi kişiye payın tesciline, geri kalan hissenin ise davalı adına ipkasına karar verilmesi gerekirken, 4407 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden pay oranı belirtilmeden 32 metrekarelik kısmının iptali şeklinde, infaza elverişli olmayan bir hüküm kurulması da doğru değildir.