Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/2256 K.2018/6008

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 14.11.2014 gününde verilen dilekçe ile ... iptali ve tescil veya tazminat talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın görev nedeniyle reddine mahkemenin görevsizliğine dair verilen 16.09.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili; 22106 ada 2 parselde kayıtlı taşınmazın önceki arsa maliklerinin davalılar ... ve ... olduğunu davalıların baba oğul olup ...'in aynı zamanda müteahhit olduğunu dava konusu taşınmazda C Blok 38-39-49-50-55 ve 56 numaralı bağımsız bölümlerin davalı ... tarafından 28.06.2011 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle davacıya satışının vaadedildiğini, bedel ödendiği halde tapunun devredilmeyip muvazaalı şekilde en son ... İnş. Taah. Ltd. Şti'ye devredildiğini, davacının D blokta bulunan 6 adet daireyi daha aldığını bununla ilgili de ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/376 E. Sayılı dosyasında dava açtıklarını, bağımsız bölümlerin davacı adına tescilini olmazsa rayiç bedelin tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekilleri Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğunu, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalı ...'in müteaahit olduğu oğlu ... ile birlikte çalıştığı bu nedenle davacı hizmet alan taraf olduğundan Tüketici mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun;

1- “Amaç” kenarbaşlıklı 1. maddesinde, “(1) Bu Kanunun amacı; kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı, tüketiciyi aydınlatıcı ve bilinçlendirici önlemleri almak, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konulardaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir.”,

2- “Kapsam” kenar başlıklı 2. maddesinde, “(1) Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.”

3- “Tanımlar” kenar başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının;

a) “i” bendinde, “Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,”,

b) “k” bendinde, “Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,”,

c) “l” bendinde, “Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi,”,

4- “Tüketici mahkemeleri” kenar başlıklı 73. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, “(1) Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir.

(2) Tüketici mahkemeleri nezdinde Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından açılan davalar 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununda düzenlenen harçlardan muaftır.”,

Hükümlerine yer verilmiştir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da söz konusu olmaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23/05/2014 tarihli ve 2013/13-2166 Esas, 2014/709 Karar, sayılı kararı da bu yönde değerlendirmeler içermektedir.

HMK'nın 1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir. Asliye hukuk mahkemelerinin görevi HMK'nın 2. maddesinde belirlenmiş olup 2/1 maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarda aksine bir hüküm bulunmadıkça asliye hukuk mahkemeleri görevli olup 2/(2) maddesine göre de bu kanun ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. Başka bir deyişle Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre asliye hukuk mahkemeleri genel görevli mahkemedir.

Tüm bu açıklamalar ışığında, dava konusu taşınmazdan ikiden fazla daire satın alan davacı "tüketici" kavramı kapsamında kabul edilemez. Bu nedenle bu tür uyuşmazlıklara tüketici mahkemelerinde bakılamayacağından ve satış ticari amaçla yapılmış sayılacağından, tüketici mahkemesi değil, davada asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Bu husus kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece re'sen gözönüne alınması gerekir. Bu durumda mahkemece, işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken tüketici mahkemesinin görevli olduğundan söz edilerek davanın görev yönünden reddi doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.