Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/2432 K.2018/5157

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 13.05.2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.11.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, tarafların müştereken malik oldukları bir adet taşınmaz üzerindeki ortaklığın öncelikle aynen taksim, olmadığı taktirde satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili, davacının kötüniyetli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuş; davalı ... ise, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu 9 no'lu bağımsız bölüm üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine; paydaşlar arasında satış talep edildiği de gözetilerek intifa hakkı sahibine satışın kesinleştiği tarihten itibaren paydaşlara yapıldığı gibi tebligat yapılmasına; satışın öncelikle paydaşlar arasında yapılmasına, alıcı çıkmaması halinde kamuya açık şekilde tamamlanmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar ... ve...vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Ortaklığının giderilmesi istenen taşınmaz üzerinde intifa hakkı var ise bu hak sahibinin davaya dahil edilmesi zorunludur.

Satış suretiyle ortaklığın giderilmesi istenen taşınmaz üzerinde 4721 sayılı TMK'nın yürülüğe girdiği 01.01.2002 tarihinden önce kurulmuş bir intifa hakkı varsa taşınmazın 14.03.1960 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca intifa hakkı ile yükümlü olarak satılması gerekir. İntifa hakkı sahibi yalnız başına bu hakkının paraya çevrilmesini, taşınmazın intifasız satışını isterse diğer paydaşların muvafakati aranmaksızın taşınmazın intifasız satışına karar verilmelidir.

İntifa hakkı 01.01.2002 tarihinden sonra kurulmuş ise, 4721 sayılı TMK'nın 700. maddesi uyarınca "Bir paydaşın kendi payı üzerinde intifa hakkı kurması halinde, diğer paydaşlardan biri intifa hakkının kurulduğunun kendisine tebliğinden başlayarak üç ay içinde paylaşma isteminde bulunursa; satış yoluyla paylaşmada intifa hakkı, buna ilişkin paya düşecek bedel üzerinde devam eder."

Öte yandan, 6100 sayılı HMK’nun 297/2. maddesi gereğince; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Bunların yanında hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. (HMK m.26/1)

Somut olaya gelince; dosyada mevcut ... kaydına göre, 1214 ada 13 parsel sayılı taşınmazda kain dava konusu 9 no'lu bağımsız bölümün 1/4'er paylı olarak davacı ile davalılar adına kayıtlı olduğu, davacı ...'ın payının 1/16'sı üzerinde ise 16.04.2015 tarihinde dava dışı Murat Kaygusuz lehine intifa hakkı kurulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, intifa hakkı sahibi Murat Kaygusuz'un, ölü olması halinde ise temin edilecek mirasçılık belgesine göre yasal mirasçılarının usulüne uygun şekilde davaya katılımının sağlanarak 4721 sayılı TMK'nın yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihinden sonra kurulan bu intifa hakkı ile ilgili TMK'nun 700. maddesi çerçevesinde araştırma ve değerlendirme yapıldıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Bunun yanısıra; satışın genel açık artırma yoluyla yapılmasına karar verilmesi gerekirken mahkemece, satışın öncelikle paydaşlar arasında yapılması, alıcı çıkmaması halinde kamuya açık şekilde tamamlanması yönünde infazda tereddüt yaratacak şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiş; bu nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.