Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/364 K.2018/5012

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 23.05.2014 gününde verilen dilekçe ile ... kaydındaki şerhin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 15.04.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: KARAR

Davacılar vekili 23.05.2014 tarihli dilekçesi ile 5346 ada 1 no'lu parselde kayıtlı taşınmazın davacı kooperatif tarafından arsa ofisi genel müdürlüğünden 07.08.2001 tarihinde tapudan satın alındığını taşınmaz üzerinde devam eden inşaatlarda 22/01/2008 tarih ve 1799 yevmiye numarası ile üyeler adına kat irtifakı kurulduğunu,

fiilen inşaat sürdürülerek eksiklikler tamamlandığını ve 2008 yılında davacılar tarafından inşaatın tamamının bitirildiğini 21/01/2014 tarih ve 4810 sayılı sayılı davalı ... tarafından verilen 12/02/2014 tarihli cevabi yazı ile 1164 sayılı kanunun 11. maddesi gereği ... kaydının üzerine konulan şerhin silinmesi için tanzim satışlar içerisinde değerlendirilen taşınmazlar için yapı kullanma izin belgesinin alınması veya tapusunda cins değişiklik işlemlerinin yapılması ya da mahkemece inşaatın bittiğine dair tespit kararının verilmesi durumunda şerhin terkin edileceğinin davacı kooperatife bildirildiğini, ...

1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/14 D. iş sayılı dosyası ile 01.04.2014 tarihli inşaatın çevre düzenlenmesi ile birlikte %97 seviyesinde olduğuna dair tespit raporu alınıp kuruma iletildiğini, davalı ...'nin nihai karara ihtiyaç hissetmesi sebebiyle dava açma zorunluluğu doğduğunu belirterek dava konusu taşınmazların ... kaydındaki "1164 sayılı Arsa Ofisi Kanununun 11. maddesi ve Yönetmeliğin 58. maddesi uyarınca Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü'nün sattığı arsaları alanlar en geç 2 yıl içinde tasdikli imar planları uyarınca inşaat yapmak zorundadırlar.

2 yıl içinde tasdikli imar planına uygun inşaat yapılmadıkça satılamaz, devredilemez ve haczedilemez" şeklindeki 03.10.2001 tarih 7925 yevmiye no'lu şerhin taşınmazlar üzerine projeye uygun inşaatların yapıldığını ileri sürerek terkinini talep etmiştir.

Davalı vekili 2014/14 D. iş sayılı dosyasında inşaatların %97 oranında tamamlandığı, ancak 1164 sayılı yasanın 11. maddesinin uygulanmasına ilişkin yönetmenliğin geçici 1. maddesi ve şerhin kaldırılması başlıklı 7. maddesinde sayılan esasların gereği olarak "tanzim satışlar içerisinde değerlendirilen davaya konu taşınmazlar için yapı kullanma izin belgesinin alınması ya da mahkemece inşaatın bittiğine dair tespit kararının verilmesi hallerinde" kaldırabileceğini yasal mevzuat gereği şartları yerine getirilmediğinden davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 25/12/2014 tarihinde keşif yapılmış bilirkişiler 19/02/2015 tarihli raporlarında parsel üzerindeki konutların genel inşaat seviyesinin %87,49 olduğunu tespit ettiklerini taşınmazlardan 1-5-6-7-10-11-12-14-15-17 no'lu bağımsız bölüm numarası almış villaların tamamlanarak mülk sahipleri veya kiracıları tarafından kullanılmakta olup her biri tekil olarak inşaat seviyelerinin tamamlandığı ancak ana taşınmaz bazında eksikliklerin olduğu ve mevcut hali ile iskan alamayacağının tespiti yapıldığını,

taşınmazın mahallinde yapılan tespitlerde parsel üzerinde 18 adet yapının bulunduğu ve arsa olarak satışının yapılmasının mümkün olmadığını belirtmişlerdir. Bilirkişi raporu nazara alındığında; dava konusu parsel üzerinde bulunan konutların tamamının tamamlanmadığı anlaşıldığı gerekçesi ile 15.04.2015 tarihinde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili temyiz etmişir.

... kütüğüne yazılarak alenileştirilmesinde fayda olunan hukuki ilişki ya da fiili durum şeklinde tarif edilen beyanlar Türk Medeni Kanununun 1012. ve ... Sicil Tüzüğünün 60. ve devamı maddeleri uyarınca ... kaydının beyanlar sütununda yer alır.

Eldeki davada da dava konusu taşınmazın beyanlar sütununda "1164 sayılı Arsa Ofisi Kanununun 11.maddesi ve Yönetmeliğin 58. maddesi uyarınca Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün sattığı arsaları alanlar en geç 2 yıl içinde tasdikli imar planları uyarınca inşaat yapmak zorundadırlar. 2 yıl içinde tasdikli imar planlarına uygun inşaat yapılmadıkça taşınmaz satılamaz, devredilemez ve haczedilemez" şeklinde kayıt bulunmaktadır.

Yukarıda değinilen yasal düzenlemeler uyarınca dava konusu taşınmaz üzerine beyan kaydı işlenmiştir. Bu kaydın terkini yine kaydın dayanağı olan yasal mevzuatın aradığı koşulların gerçekleşmesine bağlıdır.

Gerçekten, Arsa Ofisi Kanununun 11. maddesi "Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü sattığı veya devrettiği arsa ve arazinin amacına uygun kullanılması için ... kayıtlarına, satış şartlarına uygun alt yapı, yapı veya tesis yapılmadıkça üçüncü kişilere satış, devir ve temlik yapılamayacağı ve haczedilemeyeceği hususunda şerhler koydurmaya ve/veya bu amaca yönelik sözleşmeler yapmaya yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin esaslar yönetmelikle belirlenir" şeklindedir.

11 Ekim 2005 tarihli "1164 sayılı Arsa Yönetim ve Değerlendirme Hakkındaki Kanunun 11. maddesinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik" ile dava konusu taşınmazın ... kaydının bulunan beyanda sözü edilen yönetmeliğin yürürlükten kalkmış ve yeni yönetmelikte maddede sözü edilen şerhlerin dayanağı 4.maddede kaldırılmasına ilişkin esaslar ise 7. maddede gösterilmiştir.

Yönetmeliğin anılan 7. maddesi projeye uygun yapılanmanın yanı sıra son fıkrasında da "yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda şerhin kaldırılabilmesi için taşınmazın satışından dolayı idareye borcun ve dava durumunun bulunmaması gereklidir" koşulunu da getirmiştir.

Yasa ve yönetmelik hükmünde şerh kavramı kullanılmış ise de, yasanın getirdiği kısıtlamalar ... kaydının beyanlar sütununda gösterilebilecek hususlardan bulunduğundan şerh kavramını hukuki anlamda belirtme olarak anlamak gerekir.

Somut olayda; dava konusu taşınmazlar Arsa Ofisi tarafından davacıya satılmış, taşınmazın ... kaydına da 03.10.2001 tarih 7925 yevmiye no'lu işlem ile "1164 sayılı Arsa Ofisi Kanununun 11. maddesi ve Yönetmeliğin 58. maddesi uyarınca Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü'nün sattığı arsaları alanlar en geç 2 yıl içinde tasdikli imar planları uyarınca inşaat yapmak zorundadırlar.

2 yıl içinde tasdikli imar planına uygun inşaat yapılmadıkça satılamaz, devredilemez ve haczedilemez" şeklinde belirtme yapılmıştır. Davacılar dava konusu taşınmaz üzerindeki inşaatların projeye uygun olarak tamamlandığını belirterek kayıttaki açıklamanın terkinini istemektedir.

Mahkemece taşınmaz başında 25.12.2014 tarihinde yapılan keşif sonucu düzenlenen keşif raporunda "genel inşaat seviyesi olan %87,49 oranına göre ve mevcut hali ile iskan alınamayacağını" belirten keşif raporuna göre karar verilmiş ise de yapılan inşaatlar devamlılık gösterdiğinden ve her an inşaatın fiziki oranında değişiklik olabileceğinden taşınmaz başından yeniden uzman bilirkişiler ile keşif yapılarak beyan kaydının dayanağı olan yasal mevzuatın gösterdiği şekilde kaydın terkini koşullarının bulunup bulunmadığı araştırılıp incelenerek neticesine göre bir karar verilmesi gerekir.

Bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.