Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/3896 K.2019/110

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 26.01.2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.12.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili; ... Köyü 101 ada 48 parsel, 102 ada 120 parsel, 107 ada 23 parsel, 109 ada 7 parsel, 110 ada 7 parsel, 126 ada 80 parsel, 130 ada 43 parsel, 151 ada 223 parsel, 151 ada 229 parsel sayılı taşınmazlar ile ... Mahallesi 3747 ada 15 parsel sayılı taşınmazların, tarafların murisleri ... adına kayıtlı olduğunu ve bu sebeple tarafların iştirak halinde mülkiyete sahip olduklarını, taşınmazların anlaşarak taksiminin ve üçüncü kişilere satımının olanaksız olduğunu, bu sebeple ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

Bir kısım davalılar vekili, davayı kabul etmediklerini, ... Mahallesi 3747 ada 15 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın kat mülkiyeti hükümleri gereğince taksim suretiyle giderilmesini, bunun mümkün olmaması durumunda satış suretiyle ortaklığın giderilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile tüm taşınmazlardaki ortaklıkların satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının ve harcın taraflardan hangi oranlarda tahsil edileceğinin hüküm sonucunda gösterilmesi gerekir.

Satışına karar verilen taşınmaz;

a)Paylı mülkiyet hükümlerine konu ise satış bedelinin ve harcın paydaşların tapudaki payları oranında,

b)Elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi olması halinde satış bedelinin ve harcın mirasçılık belgesindeki paylar oranında,

c)Hem paylı, hem de elbirliği mülkiyeti halinin bir arada bulunması halinde ise satış bedelinin ve harcın tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına ve tahsil edilmesine karar verilmesi gerekir.

Somut olaya gelince;

(1) ... Mahallesi 3747 ada 15 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın kat mülkiyeti kurulmak suretiyle giderilmesi talep edildiğinden bu konuda araştırma yapılması; ardından işin esasına yönelik bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

(2)Satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilen dava konusu ... Köyü 101 ada 48 parsel, 102 ada 120 parsel, 107 ada 23 parsel, 109 ada 7 parsel, 110 ada 7 parsel, 126 ada 80 parsel, 130 ada 43 parsel, 151 ada 223 parsel, 151 ada 229 parsel sayılı taşınmazlarda davacı ile davalılar elbirliği halinde mülkiyet hakkına sahiptirler. Elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilirken satış bedeli üzerinden alınacak harcın, paydaşların mirasçılık belgesindeki payları oranında hesap edilerek alınması; yine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin taraflardan mirasçılık belgesindeki payları oranında alınması gerekirken harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin taraflardan sadece “payları oranında’ alınması doğru değildir.

Ancak, belirtilen eksiklikler kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nun 438/7 maddesi gereğince hüküm sonucunun bu hususlar yönünden aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.