Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/4747 K.2019/78

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.07.2014 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11.06.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı SGK vekili, davalı ... ve davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, 19.04.2012 tarihinde vefat eden muris ...'nin terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde, davanın süresinde açılmadığını, davanın kabulü halinde kamu kurumu olan davalının zarara uğrayacağını, dava şartlarının oluşup oluşmadığının mahkemece araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde, davanın süresinde açılmadığını, dava şartlarının oluşup oluşmadığının mahkemece araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar ... ve ... vekili, davalı SGK vekili temyiz etmiştir.

Dava, TMK'nun 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

Davanın kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir.

Aksi halde terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi, mirasçının mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir.

Mahkemece, tereke tespit edilirken murisin ölüm tarihi itibariyle bankalarda mevduat kaydının bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, 27.08.2014 havale tarihli Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş, Ziraat Bankası A.Ş ve Denizbank A.Ş.'nin cevabi yazılarında belirtilen hesaplar üzerinde inceleme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, murisin ölüm tarihi itibariye banka kaydının bulunup bulunmadığının araştırılması için ilgili banka müdürlüklerine yazı yazılmalı, 27.08.2014 havale tarihli Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş, Ziraat Bankası A.Ş ve Denizbank A.Ş.'nin cevabi yazılarında belirtilen hesapların murisin ölüm tarihi itibariyle durumu ve hesaplarda ölüm tarihinden sonra yapılan herhangi bir işlem olup olmadığı sorulmalı, murisin ölüm tarihi itibariyle davalılara borçlu olduğu miktar tespit edilmeli,

davacı mirasçıların mirası kabul anlamına gelebilecek davranışlarda bulunup bulunmadıkları da araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Ayrıca, davacıların Av. ...'ye verdiği vekaletnamede mirasın reddini içeren özel yetki bulunmadığından davacılar vekiline özel yetkiyi içeren vekaletname sunması için süre verilmesi ve bu eksikliğin tamamlattırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.