Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/5146 K.2019/2675

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 04.08.2011 gününde verilen dilekçe ile elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.11.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, tarafların ortak murisi...'dan intikal eden 4854 parsel sayılı taşınmazda bulunan 16/96 payın elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

TMK’nın 644. maddesi gereğince bir mirasçı, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hakimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder.

Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan biri belirlenen süre içinde paylaşma davası açmadığı takdirde, istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilir.

Mirasçılara gönderilecek davetiyede "belirlenen süre içinde elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya paylaşma davası açılmadığı takdirde istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verileceğinin" bildirilmesi zorunludur.

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davalarını mirasçılar açabilir.

Mirasçılar dışında alacaklılar da İcra İflas Kanununun 121. maddesi uyarınca icra hakiminden “yetki belgesi” almak kaydıyla bu davayı açabilirler.

Bu tür davalarda mirasçılık belgesine atıf yapılmakla yetinilmemeli; hüküm sonucunda infazda tereddüte neden olunmayacak şekilde elbirliği halindeki mülkiyetin veya payın mirasçılık belgesindeki paylar oranında paylı mülkiyete çevrilmesine karar verilmelidir.

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi davalarına ilişkin kurulacak hükümde tüm paydaşların paylarının ve paydasının gösterilmesi, paydaşlara verilen payların toplamı ile paydanın birbirine eşit olması gerekir.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında gözönünde bulundurulması gerekir.

Somut olaya gelince; dosya arasında bulunan Silivri Tapu Müdürlüğü yazısında; dava konusu 4854 parsel sayılı taşınmazın 24.08.1988 tarihinde ifraz görerek 5741-5742-5743 ve 5744 parsel sayılı taşınmazlara gittiği, bu taşınmazlardan da 5744 parsel sayılı taşınmazın ifrazen 6635 ve 6636 parsel sayılı taşınmazlara gittiği belirtilmiştir. İfrazen oluşan parsellerin tapu kayıtları incelendiğinde, tarafların murisine ait bir paya rastlanmamıştır.

Mahkemece dava kök parsel olan 4854 sayılı parsel üzerinden kabul edilmiş ve Dairemizce UYAP sistemi üzerinden yapılan tetkikte; söz konusu tapu kaydının pasif olarak göründüğü tespit edilmiştir. Bu nedenle mahkemece; ifrazen oluşan aktif tapu kayıtlarının getirtilmesi, tarafların kök murisinin aktif tapu kayıtlarında payının olması halinde davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken pasif tapu kaydı üzerinden hüküm kurulması doğru değildir.

Kabule göre de; tarafların kök murisi...'nın mirasçılık belgesi alınmadan ve bu doğrultuda taraf teşkilinin sağlanıp sağlanmadığı gözetilmeden karar verilmesi de doğru değildir.