Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/5911 K.2018/6669

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 20.03.2014 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 05.05.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davada ihbar olunan Diyanet İşleri Başkanlığı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde 152 ada 3 no.lu parselin cami yeri olarak ayrıldığını, 14.11.2011 tarihinde feshedilen davacı dernek tarafından ilçe halkından toplanan bağışlar ile cami ve müştemilatı yaptırıldığını, kat mülkiyeti kurulması sırasında 7 tane bağımsız bölümün dükkan vasfıyla tapuya kaydedildiğini, sadece 8 nolu bağımsız bölümün çekme katlı cami olarak tapuya kaydının yapıldığını, burasının bir bütün olarak cami amacıyla kullanılmak üzere oluşturulduğunu,

zemin katta gözüken 8 nolu bağımsız bölümün ileride cami yeterli gelmediği takdirde ibadethane olarak kullanılmak üzere şimdilik camiye gelir getirmesi amacıyla dükkan olarak yapıldığını, burada bulunan binanın tamamının Diyanet İşleri Başkanlığı' na devrinin talep edilmesi üzerine tapu kayıt maliki davalı kooperatifin sadece 8 nolu bağımsız bölümün tapusunu devredebileceğini, diğerlerinin tapusunu ise davacı derneğe satabileceğini beyan ettiğini, belirtilen gerekçelerle kamu malı niteliği kazanan dava konusu 8 tane bağımsız bölümün tamamının Diyanet İşleri Başkanlığı adına tescilini istemiştir.

Davalı vekili cevabında; davacının aktif dava ehliyetinin olmadığını, Diyanet İşleri Başkanlığı' nın tüzel kişiliği olmadığını, kooperatif olarak davacı dernek veya Diyanet İşleri Başkanlığı' na böyle bir vaadi ya da taahhütleri olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İhbar olunan Diyanet İşleri Başkanlığı vekili ise; cami ve mescitlerin yönetim ve tasarruf yetkisinin Diyanet İşleri Başkanlığı' na ait olduğunu beyan etmiştir.

Mahkemece; Diyanet İşleri Başkanlığı' nın din hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla cami ve müştemilatları üzerinde tasarruf yetkisi olduğu ancak bunun mülkiyet hakkı kapsamında bir tasarruf yetkisi içermeyeceği, davacının tapu iptal ve tescil talebinin Diyanet İşleri Başkanlığı' nın yetkisi dışında olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili ve ihbar olunan Diyanet İşleri Başkanlığı vekili temyiz etmiştir.

Somut olayın incelenmesinde; dava konusu 152 ada 3 parsel davalı kooperatif adına kayıtlı olup, davacı dernek tarafından cami olarak kullanılmak amacıyla bina inşa edildiği belirtilmiştir. 03.12.2013 tarihli kat irtifakı tesisi işlemi sırasında 8 bağımsız bölümden 7 tanesi dükkan olarak bir tanesi çekme katlı cami olarak tapuya tescil edilmiş olup halen kooperatifin mülkiyetindedir.

Davalı 03.03.2014 havale tarihli yazısında cami olarak tapuda kayıtlı taşınmazı devredebileceklerini beyan etmiştir. Davalı tarafça davacının her ne kadar aktif dava ehliyeti olmadığı belirtilmişse de; 18.03.2015 havale tarihli ... Kaymakamlığı İlçe Yazı İşleri Müdürlüğü' nün yazısına göre “...” 11.05.2012 tarihinde kurulmuş olup, .... Mahallesi ... mevkii A blok No:6 .../.... adresinde ... başkanlığında faaliyetine devam etmektedir.

Mahkemece belirtilen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de; davacı tarafın dava dilekçesinde belirtilen delilleri yeteri kadar toplanmadan hüküm kurulmuştur. Bu nedenle davacı derneğin ve davalı kooperatifin karar defterleri varsa ekleri ve cami yapımı masraflarına ilişkin belgelerin getirtilerek davacı dernek ile davalı kooperatif arasında herhangi bir hukuki ilişki olup olmadığı saptanmalı, taşınmazın davalı kooperatife devredildiğine ilişkin varsa belgeler getirtilerek incelenmeli, devirlerin neye ilişkin olduğu saptanarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.