Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/6455 K.2017/2682

Davacılar vekili tarafından, davalı ve dahili davalılar aleyhine 12.08.2010 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davalılar... A.Ş, ...,... Bankası A.Ş., ... T.A.O haklarındaki istem davacı tarafça geleceğe bırakılmış olduğundan bu davalılar yönünden ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalılar ... Elektrik A.Ş,, ... Varlık Yönetim A.Ş.,... Bankası A.Ş. ve...

Varlık Yönetimi A.Ş. yönünden mirasbırakan.... terekesinin borca batık olması nedeniyle davanın kabulüne, mirasbırakan... terekesinin borca batık olduğunun tespitine dair verilen 23.12.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi ... Elektrik A.Ş. Vekili, ihbar olunan... Varlık Yönetim A.Ş.

Vekili ve davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili 12.08.2010 tarihli dilekçesi ile mirasbırakan eşi ve davacı çocukların babası 1935 doğumlu ... 27.12.2009 tarihinde vefat ettiğini, davalı ... Şirketinin 2010/1178 sayılı icra dosyasında icra takibi yaptığını, ancak dava dışı 2007/3565 sayılı dosyada yapılan icra takibinde (alacaklı... Bankasının) 28.03.2007 tarihi itibarı ile 160.560 TL mirasbırakanın borcu için takip yaptığını, bunun dışında dilekçede belirtilen çok sayıda icra takibi bulunduğunu beyanla ve mirasbırakanın sadece 2296 sayılı parsel 7.060 m2 zeytinlik cinsli taşınmazda 3/4 payının bulunduğunu, terekenin borca batık olduğunu ileri sürerek TMK 605/2 maddesi uyarınca mirasın hükmen reddini istemiştir.

Sulh Hukuk Mahkemesinin 20.01.2011 tarihli ara kararına göre davalı ... dışında diğer davalılar 27.01.2011 tarihli dilekçe ile davaya dahil edilmişlerdir.

Davalı ... ve ... vekilleri murisin ölüm tarihi itibarı ile borcu bulunmadığını, hukuki yarar yokluğu yönünden davanın reddini savunmuştur.

Dahili davalı tasfiye halindeki... Bankası A.Ş. vekili davanın açılmasından sonra banka alacağının tahsil edilmiş olduğunu, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...... vekili ve diğer dahili davalılar davanın reddini savunmuş, davalı .... vekili 1999/707 sayılı icra dosyasındaki dahili davalı tasfiye halindeki ... Bankası A.Ş.'nin borcunun yargılama sırasında ödenmiş olduğunu, ayrıca 2007/3565 sayılı icra dosyasında Yapı Kredi Borcunun sadece mirasbırakanın payı yönünden hesaplanması gerektiğini, 14.06.2013 tarihli bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, davanın reddini savunmuştur.

Davacılar vekili 11.10.2012, 10.06.2013 ve 18.11.2013 tarihli dilekçeleri ve 14.11.2013 tarihli oturumdaki beyanlarına göre, mirasbırakanın alacaklılarının bir kısmının temliki ve bir kısmının ise murisin sağlığında ödenmiş olması nedeniyle bir kısım davalılar yönünden davasını atiye bırakmıştır.

Mahkemece,

1- 14.06.2013 tarihli bilirkişi raporuna göre icra takibi çıkış tutarlarına göre mirasbırakanın borcunun toplamının 85.277,38 TL olduğu, aktifinin ise toplam 13.728,26 TL olduğu, terekenin borca batık olduğu gerekçesi ile davalılar ..., LBT Varlık Yönetimi A.Ş., ... Bankası A.Ş. ve.... Varlık Yönetimi A.Ş. yönünden; mirasbırakan ... terekesinin borca batık olduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne, mirasbırakan Veli Tekin terekesinin borca batık olduğunun tespitine, davacının bu davalılar için yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, ayrıca davacı yan yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

2- Davalılar ..., ..., ...Bankası AŞ, ... T.A.O haklarındaki istem davacı yanca geleceğe bırakılmış olduğundan bu davalılar yönünden; ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalılar .... A.Ş., ..., ... Bankası A.Ş., ...T.A.O. haklarındaki istem davacı yanca geleceğe bırakılmış olduğundan, bu davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.320,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınıp, bu davalılara verilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar ... Elektrik A.Ş. vekili,... Varlık Yönetimi A.Ş. vekili ve davacılar vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre, davacılar vekilinin temyizi bakımından mahkemece, davanın niteliği gereği davalı-alacaklının, mirasbırakanın terekesinin borca batık olduğunu bilmediği, bilmesinin mümkün olmadığı, yapılan yargılama sonrasında terekenin borca batık olup olmadığına karar verildiği göz önünde bulundurularak yargılama gideri ve harçtan davalının değil davacının sorumlu tutulmasına dair verilen hüküm fıkrasına yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2- Davalı ...Ş. vekili,... Varlık Yönetimi A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarına gelince:

TMK'nın 605/2. maddesine dayanan mirasın reddi istemi süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Mirasbırakanın ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, mirasbırakanın tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2).

Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı mirası reddedemez. (TMK md. 610/2)

Terekeye sahip çıkıldığına ilişkin her türlü eylem/hukuksal işlem, bunun yanında mirasbırakanın borçlarını rızaen ödeme terekenin benimsendiğinin göstergesidir.

Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, mirasbırakanın malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, mirasbırakanın alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca somut olaya gelince; mahkemece yapılan araştırma, inceleme, uyuşmazlığı çözüme ulaştırmaya yeterli değildir. Bu durumda davacıların mirasbırakanı 27.12.2009 tarihinde vefat eden ...'in ölüm tarihinden sonra dahili davalı tasfiye halindeki ...Bankası A.Ş.'ye olan borcun kaynağı ve niteliği tespit edilerek bu borca karşı yapılan ödemelerin mirasbırakanın ölüm tarihinden sonra kim tarafından yapıldığı, mirasçıların miras kabul anlamına gelecek davranışlarda bulunup bulunmadıklarının tespit edilerek TMK 610/2 maddesi gereğince yapılacak araştırmaya göre tüm tereke mevcudu gözetilerek mirasçılar tarafından rızaen ödeme sonucu terekenin benimsendiği anlamına gelecek davranışları tespit edilen mirasçılar yönünden davanın reddi gerekir.

Bu araştırmalar sonucu TMK 610/2 maddesinin uygulama yeri bulunmadığı sonucuna varılması halinde mirasbırakanın ölüm tarihi itibariyle aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarları gözönünde tutularak, ölüm tarihi itibariyle aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde tespit edildikten sonra bilirkişi incelemesi yaptırılıp terekenin borca batık olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

Ayrıca; davacılar vekili 20.06.2013 tarihli dilekçesinde dahili davalı ...Ş. hakkındaki davasını atiye bıraktığını beyan etmiş ise de sonraki dilekçelerinde bu davalı yönünden de davanın kabulünü istemiştir. Bu nedenle davacılar vekilinin atiye terk hakkındaki beyanları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerekir.

Eksik inceleme ve araştırmayla kurulan hükmün belirtilen nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.