Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/8204 K.2018/7742

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 22.07.2011 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair verilen 03.11.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, komşuluk hukukuna dayalı elatmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

Davacı apartman yöneticileri vekili, müvekkillerinin apartmanlarının kanalizasyonunun, davalı apartman yönetiminin ... 39. Noterliğinde verdiği 09.06.1998 tarihli muvafakatnameye dayalı olarak davalı apartmanın kanalizasyonuna bağlandığını, ancak davalı tarafın kanalizasyonu futbol topuyla tıkayıp, beton ve toprakla destekleyerek kapattığını, bu durumun engellenmesi amacıyla müvekkillerinin ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.07.2011 tarih 2011/28 D.İş sayılı ihtiyati tedbir kararıyla kanalizasyonun açılmasına karar verildiğini ve icra yoluyla kanalizasyonun açıldığını, taraflar arasındaki çekişmenin devam ettiğini belirterek müdahalenin önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı apartman yönetimi vekili, davacı tarafa ait kanalizasyonun koku, taşma ve tıkanmaya neden olduğunu belirtmiş, ayrıca dava konusu kanalizasyonun açık olması nedeniyle de davanın konusuz kaldığını ileri sürmüştür.

Mahkemece, konusuz kalan müdahale hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Geçici hukuki korumalar; ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, yürütmeyi durdurma, tutuklama, el koyma gibi çeşitli hukuk dallarında düzenlemiş olan etkin hukukî koruma önlemlerine ilişkin üst kavramdır. Buna karşılık kesin hukuki koruma ise ancak açılan bir dava üzerine yapılan yargılama sonucunda verilen karar ile sağlanabilir. Bu nedenle dava, “kesin hukuki koruma” olarak nitelendirilmektedir.

Dava konusu uyuşmazlığın esasını çözümleyecek veya böyle bir sonuç doğuracak biçimde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği konusunda açık bir kanun hükmü bulunmamakla birlikte, Yargıtay ve öğreti tarafından böyle bir görüşün kabul edilmesi geçici korumanın niteliğinden kaynaklanmaktadır. İhtiyati tedbir ise ileride açılacak bir davanın veya açılmış bir davanın sonucunun etkisiz veya anlamsız kalmasını önlemeye yarayan geçici hukuki korumadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanununun. 389/1. maddesinde ihtiyatı tedbirin şartları, 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararı, 397. maddesinde ise ihtiyati tedbiri tamamlayan işlemler düzenlenmiştir.

Bu hükümlere göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından yada tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. İhtiyati tedbir kararı dava açılmasından önce verilmişse, tedbir talep eden, bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorundadır.

Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.

Yapılan bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince; davacı tarafça ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/353 Değişik İş sayılı dosyasında 06.07.2011 tarihinde tespit isteminde bulunulduğu ve yapılan keşif sonrasında alınan bilirkişi raporunda kanalizasyon hattının kapatılması nedeniyle ... Apartmanın ... katının pis suyla dolduğunun tespit edildiğinin bildirildiği, davacıların bu tespit dosyasına dayanarak ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/28 Değişik İş sayılı dosyasında ihtiyati tedbir talebinde bulundukları ve mahkemece 12.07.2011 tarihinde kanalizasyonun ihtiyati tedbir yoluyla açılmasına karar verildiği, bu defa davacılar tarafından anılan ihtiyati tedbir kararı dayanak gösterilerek ...

9. İcra Müdürlüğünün 2011/5897 Esas sayılı dosyasında takip talebinde bulunulduğu ve 21.07.2011 tarihinde icra yoluyla dava konusu kanalizasyonun açıldığı; davacı tarafın tadbir kararının infazından sonra süresi içinde esas hakkındaki görülmekte olan bu davayı açtıkları anlaşılmıştır.

Mahkemece, 10.07.2014 tarihinde yapılan keşfe katılan bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan 22.07.2014 tarihli rapor gerekçe gösterilerek, kapatıldığı iddia edilen kanalizasyon hattının faal olduğu, herhangi bir tıkanıklık ve taşmanın söz konusu olmadığından konusuz kalan müdahale hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dava konusu kanalizasyonun 12.07.2011 tarihli ihtiyati tedbir kararı gereği açıldığı dosya kapsamınında sabittir. Yukarıda da değinildiği üzere ihtiyati tedbir geçici hukuki koruma olup, kesin hukuki koruma ancak esas hakkında açılan bir dava üzerine yapılan yargılama sonucunda verilen karar ile sağlanabilir.

O halde mahkemece, tarafların gösterdikleri ve gösterecekleri deliller toplanıp işin esasının incelenmesi ve uyuşmazlığı çözecek şekilde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.