Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/9630 K.2018/4657

Davacı tarafından, davalı aleyhine 14.07.2014 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 15.03.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Davacı ... Sulh Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesiyle, muris ...'un 04.09.2008 tarihinde vefat ettiğini, muris sağken eşi....arafından şirkete ortak edildiğini, kendisinin o tarihte 14 yaşında olmasından dolayı bir müdahalesinin bulunmadığını belirterek murisin terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın TMK'nın 605/2. maddesi gereğince davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini ve üç aylık yasal süre içinde açılmadığını, murisin 16.09.2014 tarihi itibariyle 15.679,90 TL. vergi borcunun bulunduğunu, dava şartlarının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Lüleburgaz Sulh Hukuk Mahkemesince,davanın usulden reddi ile mahkemenin HMK'nın 114. maddesi gereğince görevsizliğine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Lüleburgaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, TMK'nun 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

Davanın kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir.

Aksi halde terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, ... müdürlüğü v.b.

Kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi, mirasçının mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir.

Somut olayda, mahkemece murisin adına kayıtlı gayrımenkul bulunup bulunmadığının ve borç miktarının araştırılmasında ölüm tarihinin esas alınmadığı, muris adına kayıtlı 50 NM 23 plaklı otobüsün ölüm tarihi itibariyle değerinin tespit edilmediği anlaşılmaktadır. Dosya içerisindeki 05.03.2010 tarih 7515 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi'nden murisin ortağı olduğu "... Halk Otobüsleri ve Toplu taşıma Ulaşım Nakl. Tur. San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin 18.02.2010 tarih 19 karar sayılı Ortaklar Kurulu Kararı ile murisin hissesinin mirasçılara intikaline karar verildiği görülmekteyse de; intikal zamanında reşit olmayan 17.06.1994 doğumlu davacının bu intikal sebebiyle terekeden faydalanıp faydalanmadığının araştırılmadığı da anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, 04.09.2008 tarihi itibariyle murisin üzerine kayıtlı gayrımenkul kaydının bulunup bulunmadığının araştırılması için ilgili ... müdürlüğüne yazı yazılmalı, 50 NM 23 plakalı otobüsün 04.09.2008 tarihi itibariyle değerinin belirlenmesi amacıyla konusunda uzman bilirkişi refakatiyle keşif yapılarak rapor alınmalı, murise ait borç miktarının ölüm tarihi itibariyle tespiti sağlanmalı, davacının mirası kabul anlamına gelebilecek davranışlarda bulunup bulunmadığını araştırılmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.