Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2017/2951 K.2017/6925

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.06.2013 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21.01.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... mirasçıları vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı vasisi, davacı ...'in dava konusu 1283 ada 46 parsel sayılı taşınmazda 1/4 payı bulunduğunu, dava dışı ... in taşınmazdaki 1/4 payını davalı ...'ye 11.12.2012 tarihinde sattığını, satıştan yeni haberdar olduklarını belirterek önalım hakkı gereği davalı adına kayıtlı 1/4 payın tapu kaydının iptali ile bedeli karşılığında davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... kendisinin de davalı ...'nin taşınmazda satış suretiyle adına kayıtlı 1/4 payının iptali kendi adına tescili istemli dava açtığını, davacının eldeki davasını süresinden sonra açtığını, davalı ... ile davacı arasında zımni bir anlaşma olduğunun açık olduğunu belirterek kendi açtığı davanın kabulüne karar verilmesini istemiş, davacının davasının ise reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... mirasçıları vekili ve davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre davacı vekilinin tüm, davalı ... mirasçıları vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş ve reddi gerekmiştir.

2-Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

TMK'nın 733. maddesi gereğince yapılan satışın alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilmesi zorunludur.

Önalım hakkı, satışın hak sahibine bildirdiği tarihin üzerinden üç ay ve herhalde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşer. Bu süre hak düşürücü süre olup mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.

Somut olaya gelince; eldeki dava ... vasisi tarafından ... ve ... davalı gösterilerek ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/362 Esas sayılı dosyasına kaydedilerek açılmış, sonrasında ... 'nin ...'ye yönelttiği, aynı satış sonucu davalı adına tescil edilen 1/4 payın önalım hakkı nedeniyle iptali ve adına tescili istemli ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/108 esas sayılı dava dosyasıyla birleştirilmiştir.

Yargılama sırasında davacı ... 'nin, davayı takip etmemesi nedeniyle davasının işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve süresinde yenilenmediğinden davacı ... 'nin açtığı davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek birleştirilen davacı ...'in dava dosyasının tefriki ile bu esasa kaydedilerek yargılama bitirilmiştir. ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/108 Esas, 2014/695 Karar sayılı dava dosyasında davacı ... mirasçıları vekilinin temyizi üzerine, verilen karar, Dairemizin 23.03.2017 tarih, 2015/9457 Esas, 2017/2233 Karar sayılı ilamı ile "...

Davacı... 'in 06.05.2014 tarihli duruşmaya gelip 10.07.2014 tarihli sonraki duruşmaya gelmediği, duruşmada hazır bulunan davalı ...'nin açılan davayı takip etmediğini beyan ettiği ve bu celse itibariyle HMK'nun 150/1. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. ...

1. Noterliği'nin 18.03.2015 tarih, 2348 yevmiye numaralı mirasçılık belgesine göre davacı ... 'in 29.07.2014 tarihinde vefat ettiği, davacının vefat tarihinde HMK'nun 150/4. maddesinde düzenlenmiş olan davanın yenileme süresinin henüz dolmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, ... 'in mirasçıları tespit edilip mirasçılara davetiye tebliğ edilmeli, duruşmaya gelmeleri veya kendilerini vekil vasıtasıyla davada temsil ettirebilecekleri hatırlatılmalı ve duruşmaya gelmemeleri veya kendilerini vekil vasıtasıyla temsil ettirmemeleri halinde dosyanın işlemden kaldırılacağı ihtar edilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Eldeki dava ile... in açtığı davanın, 11.12.2012 tarihli ve ... yevmiye no'lu satış sonucu davalı ... adına tescil edilen 1/4 payın önalım hakkı nedeniyle iptali ve davacı adına tescili talepli olduğu anlaşıldığından her iki davanın birlikte görülmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.