Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2017/5480 K.2018/512

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 12.12.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 04.06.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, İİK'nın 121. maddesi uyarınca alınan yetkiye dayanılarak açılan ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, ...10. İcra Hukuk Mahkemesi 2013/607-562 E.K. sayılı ilama göre aldığı yetkiye istinaden borçlu ...’in hissedar olduğu 4308 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini istemiştir.

Davalı ..., taşınmazda bulunan yapının davalılardan ..., ... ve kendisine ait olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.

Somut olayda; davalı ... yargılama aşamasında 02.04.2015 tarihli celsede dava konusu taşınmazda bulunan muhdesatların kendisine ve davalılardan ...'e ait olduğunu beyan etmiş olduğu, davacı vekilinin iddiayı kabul etmediği, davalı ...’in ise temyiz dilekçesinde muhdesat iddiasında bulunduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, muhdesatlar konusunda tarafların beyanı alındıktan sonra HMK'nın 165. maddesi uyarınca muhdesat üzerinde hak iddiasında bulunanlara dava açması için uygun bir süre verilmelidir.

Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi ve bu davanın sonucuna göre oran belirlenerek davanın sonuçlandırılması, dava açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.