Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2017/5787 K.2018/6256

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 10.02.2016 tarihinde verilen dilekçeyle ipoteğin kaldırılması, ipotek takibinde borçlu olmadığının tespiti ve inkar tazminatı talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda ipoteğin kaldırılması ve borçlu olmadığının tespiti davasının kabulüne, inkar tazminatı talebinin reddine dair verilen 07.12.2016 tarihli hükmün ... Bölge Adliye Mahkemesince istinaf yoluyla incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından talep edilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince davacı ve davalı vekillerinin yapmış olduğu istinaf talebinin reddine dair 01.03.2017 gününde verilen kararın Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 02.10.2018 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av. ... ve davalı ... vekili Av. ... ile karşı taraftan ihbar olunan vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili 10.02.2016 tarihli dilekçesi ile davalının davacıya 05.11.2015 tarihli ve 2015/7095 sayılı ipoteğin (95.117 TL miktarlı) paraya çevrilmesi yolu ile takipte ödeme emrini gönderdiğini, takibin dayanağı olan davalının maliki bulunduğu 438 sayılı parselde 3 nolu mesken cinsli taşınmazın davacıya 08.04.2015 tarih 7213 yevmiye nolu resmi senet ile satması nedeniyle düzenlenen ve davacıyı 95.000,00 TL borçlandıran bu resmi ipotekli borç senedinin geçersiz olduğunu, söz konusu vekaletnameyle vekilin müvekkili adına gayrimenkul satın alırken dava konusu resmi ipotekli borç senedini imzalamaya yetkisinin olmadığını,

İİK 148/a maddesine göre "ipotek senedinin tarafları Türkiye'de adres bildirmedikçe görevliler ipotek sözleşmesi düzenleyemezler" amir hükmüne rağmen Türkiye'de adres göstermeyip ... adresini gösteren davacı vekili...'ı görmezden gelerek dava konusu ipotek sözleşmesi düzenlemeleri için yine ipotek sözleşmesinde adları bulunan 5 memuru ikna edip onları kendi suçlarına ortak eden kişilerden birisinin vekil... ise diğerinin evi satan davalı ... olduğunu, söz konusu ipotekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, ipoteğin fekkine ve icra takibinin iptaline va davacı lehine icra inkar tazminatı verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davalının taşınmazını davacının 13.03.2015 tarih ve 5451 nolu düzenleme şeklindeki vekili...'a vermiş olduğu vekaletnamedeki "...bilumum gayrimenkullerden dilediği zaman dilediği bedel ve koşullarda dilediği gerçek ve tüzel kişilerden hisseli ve hissesiz, ipotekli veya ipoteksiz, üzerinde kat irtifakı veya kat mülkiyeti bulunan veya bulunmayan, üzerinde haciz kaydı olan veya haciz kaydı olmayan, üzerinde takyidat olan veya takyidat olmayan, taşınmaz mallar, bağımsız bölümler satın almaya, satış bedellerini ödemeye,

verilecek ferağ ve takrirlerin ilgili tapu sicil müdürü veya yetkili memur huzurunda kabule....münferiden yetkili..." şeklindeki ifadeye dayanarak 08.04.2015 tarihinde 7213 yevmiye nolu resmi senette 7.000,00 TL' sini satış tarihinde kalan 95.000,00 TL için toplam 102.000,00 TL ye satmış olduğunu, ayrıca davacının vekili...'ın 03.04.2015 tarihli dilekçeyi ...

Tapu Sicil Müdürlüğüne vermiş olup bu belgenin bir örneği ipotek bedeli ödenmediğinden 2015/7095 sayılı 05.11.2015 tarihli icra takibine başlanmadan önce ... Tapu Sicil Müdürlüğünden alınan bu yazıda "...01.10.2015 tarihli, aslı ...

Tapu Müdürlüğündedir" şeklinde yazı alınmış olup gerçek dilekçe tarihinin 03.04.2015 tarihi olduğunu, TMK 893. maddesi gereğince satıştan doğan alacağı için 13.03.2015 tarih, 05451 yevmiye nolu vekil...'a davacının vermiş olduğu "Düzenleme Şeklindeki" vekaletnameye dayanarak kanuni ipotek hakkının konulduğunu, ayrıca davacıya satıştan önce ... lehine olan 210.000 TL ipoteği 24.12.2014 tarihinde 22019 yevmiye nolu işlem ile tapudan davalı tarafından terkin edildiğini, iyiniyetli olduğunu,

davacının icra hukuk mahkemesinde şikayetlerinin reddedilip Yargıtay 12. Hukuk Dairesinden 13.10.2016 tarihinde ve 07.11.2016 tarihinde geçip kesinleştiğini savcılık şikayetinin 08.08.2016 tarihinde takipsizlik kararı verildiği, ayrıca idari soruşturma neticesi 22.02.2016 tarihli rapor ile soruşturma açılmasına izin verilmediği, davacının yakın akrabası savcılıkta dinlenen tanıklarının ifadelerinin yalan ve çelişkili olduğu nedenleri ile davanın tapu sicil müdürlüğüne ihbar edilerek davalı lehine icra inkar tazminatı verilmesi istemi ile davanın reddini savunmuştur.

İhbar edilen ... vekili 13.04.2016 tarihli beyan dilekçesiyle; davalı tarafından her ne kadar davanın ...'ne ihbar edilmiş ise de idare tarafından satıcı ve alıcının anlaşmalarına uygun olarak satıcı tarafın isteği ve alıcı vekilinin kabulü ile işlem tesis edildiğini, kendilerine rücu edilmesini gerektirecek herhangi bir zarara da sebebiyet vermediğini ve beyanlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, ''davaya konu işlemin yapıldığı sırada yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 504. maddesinde "Vekâletin kapsamı, sözleşmede açıkça gösterilmemişse, görülecek işin niteliğine göre belirlenir. ..... kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz." hükmüne yer verilmiştir.

Davacının taşınmazı üzerinde tesis edilen ipoteğe dair dava dışı vekilin özel yetkisinin bulunmadığı, vekaletname de yer alan bır kısım yetkilerin belirtilen özel yetkiyi karşıladığının kabul edilemeyeceği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, davacı adına kayıtlı 142 ada 438 parsel 1. kat 3 nolu bağımsız bölüm üzerindeki 08.04.2015 tarih 7213 yevmiye nolu ipoteğin kaldırılmasına, davacının ...

5. İcra Müdürlüğünün 2015/7095 E. sayılı takip dosyasına dayanak ipotek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, koşulları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

İstinaf mahkemesince, davacı ve davalı vekillerinin 01.03.2017 tarihinde istinaf başvuru taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı ve davalı vekilleri ayrı ayrı temyiz etmişlerdir.

Dava, 13.03.2015 tarihli ... yevmiye nolu düzenleme şeklindeki vekaletnamede davacı vekili...'a davacı tarafından yetki verilmediği halde davalı lehine 08.04.2015 tarih ... yevmiye nolu resmi senet ile tesis edilen 95.000,00 TL miktarındaki ipoteğin yasaya aykırı olduğu ve geçersiz olduğu nedeniyle davacının ipotekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve ipoteğin tapu kaydı üzerinden terkini ve 2015/7095 sayılı icra takibinin iptali ile icra inkar tazminatı tahsili istemine ilişkindir. Bu durumda vekil...'ın davada taraf olarak yer alması zorunludur. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir.

Mahkemece, vekil...'ın davaya katılımı sağlanmadan ve dava konusu ipoteğin dayanağı olduğu belirtilen "alıcı ...'e vekaleten... ve satıcı ... tarafından imzalı" 03.04.2015 tarihli dilekçenin aslı tapu idaresinden getirtilip, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/25984-2016/8827 sayılı 08.08.2016 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair savcılık dosyası da incelenerek ve vekil...'ın davaya dahil edilip beyanları alınıp usulünce taraf teşkili sağlandıktan sonra davaya devamla neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.