Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2018/4950 K.2019/6319

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 03/03/2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 09/07/2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacılar vekili, 4047 ada 11 parsel (önceki 355 parsel) ve 4047 ada 12 parsel (önceki 356 parsel) sayılı taşınmazların aynen taksimini mümkün olmadığı takdirde taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ..., ortaklığın satış yoluyla giderilmesini; diğer davalılardan ... ise taşınmazların aynen taksimini istemiştir.

Mahkemece, 4047 ada 11 parsel ve 4047 ada 12 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılardan ... temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Somut olaya gelince; 11 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı incelendiğinde.... ismindeki paydaşların da bulunduğu anlaşılmıştır.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Savunma hakkı, Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı HMK’nun 27. maddesinde de “hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hakim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.

O halde mahkemece, 11 parsel sayılı taşınmazda paydaş olan ...’a dava dilekçesi tebligatı usulüne uygun olarak yapılarak bu kişiler davaya dahil edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra adı geçen kişilerin savunmaları alınmalı, varsa delilleri toplanmalı ve tüm bu eksiklikler giderildikten sonra esas hakkında hüküm tesis edilmelidir.

Tüm bu hususlar gözardı edilerek mahkemece karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün bozulması gerekmiştir.