Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2020/2890 K.2021/727

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 16/06/2005 gününde verilen dilekçe ile kadastral parselin ihyası nedeniyle tapu iptali ve tescil talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 24/06/2020 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, kadastral mülkiyet durumunun ihyasına yönelik tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Davacı, davalıyla kayden paydaş oldukları taşınmazda 03.04.1998 tarihinde imar uygulaması yapıldığını ve bu uygulama sonucu davalıyla beraber kullandıkları yerin müstakilen davalı adına tescil edildiğini öğrendiğini, ancak yapılan işlemle mülkiyet hakkına değer verilmeyerek mağduriyetine neden olunduğunu ileri sürerek; tapu iptali ve önceki kayıtlar gibi taşınmazın eşit olarak taraflar adına tescili isteğinde bulunmuştur. Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın reddine dair verilen kararın Yargıtay 1. Hukuk Dairesi tarafından "...çekişme konusu 294 ada 13 parsel sayılı taşınmazın 03.04.1998 tarihinde imar uygulaması nedeniyle davalı adına tescil edildiği, davacının anılan imar-ıslah uygulaması ile kendisine de pay verilmesi gerektiğini ileri sürerek eldeki davayı açtığı, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, Dairenin 23.06.2010 tarihli ilamı ile.

2981-3290 Sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan imar uygulamasının dayanağı olan idari işlemin ayakta olduğu ve geçerliliğini koruduğu gerekçesiyle bozulmuş ise de, dosyaya bozmadan sonra ibraz edilen Ordu İdare Mahkemesinin 1998/50 Esas ve 1999/411 Karar sayılı ilamı ile anılan imar uygulamasının iptal edildiği ve kararın 11.02.2002 tarihinde Danıştay denetiminden geçmek suretiyle kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, 294 ada 13 parsel sayılı taşınmazın tesciline esas Yokuşdibi Belediyesince 2981-3290 Sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan imar uygulamasının çekişme konusu taşınmaz yönünden ayakta olup olmadığının dosyaya ibraz edilen idare mahkemesi ve encümen kararları da değerlendirilmek suretiyle tereddüde yer bırakmayacak şekilde saptanması,

çekişme konusu taşınmaza ilişkin imar uygulamasının iptal edildiğinin saptanması halinde geri dönüşüm işlemlerinin yapılıp yapılmadığı tespit edilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi için hüküm bozulmalıdır" şeklindeki gerekçeyle bozulması üzerine bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucu mahkemece, davanın kabulüne dair verilen kararın temyizi üzerine Dairemizin 07.11.2016 tarih, 2015/12418 Esas - 2016/9203 Karar sayılı ilamıyla "....

127 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tedavüllü tapu kayıtları (geldi ve gitti kayıtları denetlenebilir biçimde kütük sayfaları) ile dayanak belgeleri (Belediye Encümen kararı, şuyulandırma cetvelleri,vs) ve kadastral pafta ile oluşturulan imar parselleri krokileri getirtilerek mahallinde uzman bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılması, ihyası talep edilen 127 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastral sınırları üzerinde iptal edilen şuyulandırma işlemi ile oluşturulan imar parsellerinin ve diğer alanların (park, yol, gibi) kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanması.

127 ada 1 parsel sayıl taşınmaz kapsamında çekişmeli imar parseli dışında başka alanlar (imar parselleri, yol, park,vs) varsa, bunlar hakkında da malikleri aleyhine kadastral parselin ihyasına yönelik tapu iptali ve tescil davası açmak üzere davacıya uygun bir süre verilmesi ve açıldığı takdirde eldeki davayla birleştirilmesi, taraf delillerinin toplanması,

ondan sonra toplanan ve toplanacak olan deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, noksan soruşturmayla yetinilerek ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.’’ gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda, davanın reddine karar verilmiştir. Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir. 20 Şubat 2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 7. maddesiyle 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesine yeni bir fıkra eklenmiştir.

Eklenen bu hükme göre, 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi kapsamında yapılmış imar uygulamalarının kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle; davaya konu parselin imar planı kararları ile umumi ve kamu hizmetlerine ayrılan alanlara denk gelmesi veya iptal edilen uygulama ile tahsis ve tescil edilmiş parsellerde hak sahiplerince yapı yapılmış olması ve benzeri hukuki veya fiili imkânsızlıklar nedeniyle geri dönüşüm işlemleri yapılarak uygulama öncesi kök parsellere dönülemeyeceğinin parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarelerin onay merciince tespiti halinde,

öncelikle davaya konu parselin hak sahiplerinin muvafakati alınmak kaydıyla uygulama sahası içerisinde idarece uygun bir yer tahsis edileceği veya anlaşma olmaması halinde davacı hak sahibinin kök parseldeki yeri dikkate alınarak uygulamadaki düzenleme ortaklık payı kesintisi düşüldükten sonraki taşınmazın rayiç bedeli üzerinden değerinin ödeneceği belirtilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, eklenen bu hüküm uyarınca idareye başvuru yoluyla çözülmesi gerektiğinden, imar parselinin kadastral parsele ihyasına yönelik dava konusu talebin, kanun değişikliği nedeniyle reddine karar verilmesi için yerel mahkeme hükmünün bozulması gerekmiştir.