Yargıtay 15. Ceza Dairesi E.2012/20548 K.2014/13970

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır.

Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın, 158. maddenin ikinci fıkrasında yer alan, bu düzenlemeyle failin, kamu görevlileriyle ilişkisi olduğunu, onlar nezdinde hatırı sayıldığını ileri sürerek ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak, başkasından menfaat temin etmesi nitelikli dolandırıcılık kabul edilmektedir. Suçun maddî unsuru, kamu görevlileri yanında hatıra sayıldığının, onlarla ilişkisi bulunduğunu iddia ederek, yapılacak aracılık karşılığında kamu görevlisine verilmek üzere,para veya başkaca menfaat almak, kabul etmektir.

Kamu görevlisi, TCK md. 6’da tanımlanmış ve açıklanmıştır. Bu suçun meydana gelmesi için,suç konusunun resmî nitelikte bir iş olması ve failin kamu görevlileriyle ilişkisi olduğundan bahsederek dolandırıcılık eylemini gerçekleştirmesi gerekir. Faildeki ahlaki kötülüğün, yalnız başkalarını dolandırmakla kalmayıp, aynı zamanda kamu görevlilerini şüphe altına sokmasındaki vahameti,suçu nitelikli hâle getirmiştir.

Bu iddia yapıldığında, o kamu görevlisinin gerçekten var olup olmadığı, yada o işi yapmaya yetkili bulunup bulunmadığının bir önemi yoktur. Ancak nüfuzdan faydalanacağı söylenen kişinin kamu görevlisi olması gerekir.Kamu görevlisi sayılmayan bir kişiyle ilişkisinden dolayı bir yarar sağlanması halinde bu nitelikli hal uygulanmayacaktır.Kamu görevlisinin taraflarca tanınan ve bilinen bir görevli olması aranmaz.

Asıl olan tarafların anladıkları ve anlattıkları memurun makam olarak belirlenebilen bir görevli olmasıdır. Failin mağdurdan sağladığı çıkarı….başsavcısına, …kaymakamına, vereceğim şeklindeki beyanında başsavcının, kaymakamın kişi, makam ve görev olarak yeterince belirliliği bulunmaktadır.

Failin, belirli bir memur yanında hatırı sayıldığından bahsedilmeksizin, bakanlardan, milletvekillerinden, hakimlerden, tanıdıkları olduğu ve işi halledeceğini söyleyerek çıkar sağlanması halinde basit dolandırıcılık söz konusu olacak ve TCK'nın 158/2. maddesi uygulanamıyacaktır.

Keza, failin, belli bir memur yanında hatırı sayıldığından söz etmeksizin kendisini Kamu kurumunda görevli (müfettiş, genel müdür vb.)olarak tanıtıp müştekinin tayinini yaptırabileceğini söylemesi halinde eylemi, basit dolandırıcılık suçunu oluşturacaktır.

Kamu görevlisine gerçekten ve onun bilgisi içinde çıkar sağlanmış ise eylem rüşvet suçunu oluşturacaktır.

Sanık E.. G..’ın sanık İ.. B..'nun çalıştığı Gençlik Spor İl Müdürlüğü'ne geldiği sanık İ.. B.. ile aynı odada çalışan tanık C.. K..’ya kendisini Macit Feyzioğlu olarak tanıttığı, Gümrük Müsteşarlığında ihale komisyonunda olduğunu, gümrük müdürü olarak görev yaptığını, gümrükten ucuz fiyata araç satın alabileceğini söylediği, sözlerinden sanık İ.. B..'nun bu sahıs vasıtasıyla araç alacağının anlaşıldığı, sanık İ.. B..'nun iş arkadaşı C..

K..'ya, “ sana araba alalım, sen de biraz rahat et” dediği, 2 gün sonra sanık E.. G..’ın tanık C.. K.. odada yalnız olduğu sırada tekrar Gümrükten araba alma konusunda yardımcı olabileceğini, hatta otoyu Cavit'in oğlu müşteki E.. K.. üzerine alabileceğini söylediği, sanık İ.. B.. tanık C.. K..’ya sanık E..

G..’ın yakın arkadaşı olduğunu, gümrük komisyonunda çalıştığını, herhangi bir sıkıntı ve problem olmayacağını, aracın faturalı ve yasal yollardan alınacağını söylemesi üzerine tanık C.. K..’ nın kabul ettiği ve oğlu olan müşteki E.. K..'ya işlemlerini takip etmesini söylediği, müşteki E.. K..’nın sanık E..

G..’ ın istediği nüfus cüzdanı sureti, ikametgah örneği, bir adet resim ve 5000 EURO’ yu sanığa elden teslim ettiği, sanıkların işlemleri aynı gün tamamlayamadıklarını, araç bedeli olan 17.000 EURO’yu hazırlamalarını söyledikleri, belirtilen tarihte müşteki E.. K..’nın sanıklar ile buluşup, Gümrük Müsteşarlığı Behiçbey Müdürlüğüne gittikleri, burada 17.000 EURO’yu sanık E.. G..’a elden verdiği, sanık E..

G..’ın da “Ben komisyonda işlemleri halletmeye gidiyorum” diyerek yanlarından ayrıldığı, bir süre sonra geri gelerek işlemlerin tamam olduğunu, saat 15:00’ de aracı Ergazi Gümrük Müdürlüğünden çekeceğini söylediği, belirtilen saatte Ergazi Gümrük Müdürlüğünde buluştukları sanık E.. G..’ın bu defa evraklarda imza eksiği olduğunu, Behiçbey Müdürlüğüne gitmeleri gerektiğini söylediği, hep birlikte Behiçbey Gümrük Müdürlüğüne gitmek üzere yola çıktıkları, sanık E..

G..’ın yolda telefonla görüştükten sonra evrakları imzalayacak müdürün yerinde bulunmadığını, ancak evraktaki eksik imzaların müsteşar yardımcısı ile görüşerek tamamlayacağını söyleyip, Başmüdürlük önünde beklemelerini söylediği, sonra da geri gelerek imzaları tamamlamak üzere Müsteşarlığa gideceğini, bugün yetişmez ise yarın sabahtan araçları alacağını söylediği, 21/08/2007 günü müşteki E..

K..'nın Ergazi Gümrük Müdürlüğü'ne giderek 10:30’ a kadar beklediği, gelen olmayınca sanık E.. G..’a aradığında ulaşamadığı,sanık İ.. B..'nu aradığında diğer sanığın cenazeye gittiğine ilişkin haber bıraktığını belirttiği, sanık E.. G..’a bir daha ulaşılamadığı iddia edilen olayda;

Mağdur durumunda olan ve tanık olarak beyanı alınan C.. K..'nın 09.07.2009 tarihli duruşma ifadesinde " hatta müsteşarı ve daire başkanlarını tanıdığını onlarla yakınlıkları olduğunu söyledi" şeklindeki ifadesi karşısında Türkiye idari yapılanmasında bir tek Gümrük Müsteşarı bulunması nedeniyle sanıkların eyleminin 5237 sayılı TCK’ nın 158/2 maddesinde öngörülen "kamu görevlileriyle ilişkisi olduğunu,onlar nezdinde hatırı sayıldığını ileri sürerek ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatmak suretiyle" nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delilleri takdir ve tartışmanın üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken duruşmaya devamla yazılı şekilde, hüküm kurulması,