Yargıtay 15. Ceza Dairesi E.2013/1671 K.2014/9702

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır.

Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK 'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 55/son maddesi ve Sosyal Sigortalar Yoklama Yönetmeliğinin 73 ve devamı maddesi ile ilgili tebliğin 6 ve 7. maddeleri kapsamında;

"Gelir veya aylık almakta iken ölen yada gerekli koşulları kaybedenlerin zamanında belirlenerek, öncelikle bunlar adına yapılan ödemelerin durdurulması, daha sonra da gelir/aylığın kesilerek varsa yersiz ödemelerin geri alınması amacıyla bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen usul ve esaslar dahilinde yoklama işlemleri yapılır. Ölüm geliri veya ölüm aylığı alanlar için, sigortalının; dul eşinin evlenmediği hususları, Sosyal Güvenlik Kurumu'nca yürütülecek yoklama işlemleri ile tespit edilir.

Kurum gerekli gördüğü zaman ve hallerde belirleyeceği yöntemlerle gelir veya aylık alanlarla bunların veli, vasi, kayyım ve vekillerinin, tebliğin 6. maddesinde yer alan bilgilerinin tespiti amacıyla yoklama yaptırabilir. Yoklama işlemi gelir veya aylık ödeyen bankalar ve PTT şubelerine de yaptırılabilir.

Kurumca, gelir/aylık alma şartlarının devam edip etmediğinin tespiti amacı ile gerekli görülen hallerde, kendi mevzuatlarına göre kayıt veya tescil yapan ilgili kurum, kuruluş, birlik ve odalar ile vergi dairelerinden usulüne göre düzenlenmiş belge istenebilir, Kurum ödemeler kütüğü ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün nüfus kütükleri her ay 15 günü geçmemek üzere belirli periyotlarla karşılaştırılarak, cinsiyet değişikliği, ölüm veya evlenme nedeniyle gelir ve aylık alma hakkını yitirdiği tespit edilen sigortalı ve hak sahiplerinin gelir/aylık ödemeleri durdurulur.

5510 sayılı Kanunun 96. maddesine göre; "kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden, kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan, itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir,

alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır" hükümlerini amirdir.

Olay tarihinde ve öncesinde sanık ...'in ölen eşinden dolayı aylık almakta iken daha sonra 25.11.2007 tarihinde vefat eden babası ... Davran'a ait 1161456 Sigorta Sicil Numarası'ndan ikinci kez aylık almaya başladığı, mükerrer aylıklar almak suretiyle toplam kurumu 1.752,96 TL. zarara uğrattığı ve kamu kurumu aleyhine dolandırıcılık suçunu işlediği, diğer sanık ...'ın da, sanık ...'in yeğeni olup, söz konusu paraları ...'in yurtdışında olduğu dönemlerde kendisine verilen maaş kartıyla çekmek suretiyle suç eşyasının kabul edilmesi suçunu işlediğinin iddia edildiği somut olayda;

sanık ...'in savunmasında primlerini yatırıp Bağ-kur emeklisi olduğunu, emekli aylığı almaktayken annesinin vefatı üzerine ölüm durumunu SGK'na bildirmek için gittiğinde, görevli memurların babasından kalan yetim aylığını almaya hakkı olduğunu bildirmesi üzerine başvuruda bulunduğunu, suç kastı olmadığını beyan ettiği, SGK'nın 20.04.2010 tarihli cevabi yazısına göre, sanık ...'in babası ...

Davran'ın sigortalı iken 24/05/1986 tarihinde vefat etmesi üzerine hak sahibi kızı sanık ...'e 01/05/2007 tarihinden başlamak üzere ölüm aylığı bağlandığı, ancak sanık ...'in 23/11/2007 Bağ-Kur'a tabi çalışmaya ve 01/01/2008 yılında 1265062072 Bağ-Kur numarası ile kendisinden dolayı yaşlılık aylığı almaya başladığının tespit edilmesi üzerine aylıklarının kesildiği, 25/011/2007-24/06/2009 tarihleri arasında haksız olarak aldığı maaşlarının en son taksidini 26/11/2009 tarihinde geri ödediğinin anlaşıldığı, iddianamede anlatıldığı üzere sanığın ölen eşinden dolayı maaş almaktayken, daha sonra yetim aylığı için başvurmadığı,

kendisi primini yatırıp Bağ-Kur emeklisi olarak aylığa hak kazandıktan sonra ölen babasından dolayı yetim aylığı aldığının anlaşıldığı, sanığın yetim aylığı için başvuru yaparken Bağ-Kur emeklisi olduğunu gizleyen hileli bir davranışta bulunmadığı, kaldı ki yukarıda bahse konu yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere katılan kurumun sanığın durumunu yapacağı yoklamalar ile tespitinin mümkün olduğu, bu kapsamda denetim imkanı ortadan kaldıran bir hilenin söz konusu olmadığının ve dolandırıcılık suçunun unsurları itibariyle oluşmadığının anlaşılması,

Diğer sanık ...'ın savunmasında sadece yurt dışında bulunan teyzesi sanık ...'in banka kartını kendisine verdiğini ve O'nun isteği üzerine maaşını Vakıfbank'tan çekip, Akbank'a yatırdığını, suç kastı ile hareket etmediğini beyan etmesi ve sanığın savunmasının aksini ispat eder, mahkumiyetini gerektirir, kesin ve inandırıcı deliller bulunmadığının anlaşılması karşısında; sanıkların atılı suçlardan ayrı ayrı beraatlerine dair kabulde isabetsizlik görülmemiştir.